Clement Attlee

Biografie Clement Attlee

Clement Attlee was minister-president en leider van de Britse arbeiderspartij. In juli 1945 nam hij het stokje van premier Churchill over. Als premier ontwikkelde hij zich tot een belangrijke factor in de wederopbouw van Europa en Engeland na WO2.

De basis van Clement Attlee

Clement Richard Attlee werd op 3 januari 1883 geboren in Londen, waar hij opgroeide met ambitie voor rechtsgeleerdheid. Hier stapte hij later van af om een carrière als sociaal werker te beginnen en lid te worden van de Britse Labour Party in 1908. Attlee was een vrij conservatief man, die tijdens de veldslagen van de Eerste Wereldoorlog in Frankrijk en het Midden-Oosten voor zijn land vocht. Hij was erg gesteld op zijn familie: een gezin uit de simpele middenklasse.

Na de Eerste Wereldoorlog

Na de Eerste Wereldoorlog besloot Attlee verder de politiek in te gaan. Met succes; zo bleek toen hij in 1919 als burgemeester van de Londense wijk Stepney werd gekozen. Het leidde er uiteindelijk toe dat hij in 1922 lid werd van the House of Commons. Hier bleef hij tot 1955 actief. Bij zijn lidmaatschap als common kwam tevens de functie als privésecretaris van Labourleider Ramsay Macdonald. Dat zorgde in 1931 voor een ingewikkelde situatie, toen Macdonald uit de Labour partij werd gezet. De Labourleider wilde een brede coalitie vormen, samen met liberalen en conservatieven. Als respons op zijn wegsturing richtte Macdonald een eigen partij op: National Labour. Attlee nam vanaf dit moment afstand van Macdonald en werd zelf vicevoorzitter van de Labour Party. In 1935 nam hij zelfs de taak als partijleider over van George Lansbury, die hij maar liefst 20 jaar behield. De eerste vijf jaar van zijn leiderschap vulde hij daarbij als leider van de oppositie.

Attlees verzet tegen Chamberlain

Attlee was geen typische premier. Over het algemeen werd zijn karakter vaak omschreven als laconiek en bescheiden. Hij was voornamelijk fel tegen het fascisme en de appeasementpolitiek van de conservatieve Chamberlain in 1939. Deze principes leidden in 1940 uiteindelijk voor het aftreden van Chamberlain, door het gebrek aan steun vanuit de Labour Party. Hij werd vervangen door Churchill, die leider werd van het oorlogskabinet. Attlee vervulde hier de taak van geheimzegelbewaarder. Zijn titel werd in 1942 veranderd naar minister, waarna hij Lord President of the Council werd. Ook werd hij benoemd als vicepremier en leidinggever betreffende werkgelegenheid en andere burgerzaken. Door deze taken speelde hij een cruciale rol tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Premierschap van Attlee

In mei 1945 wist de partij van Attlee maar liefst 393 zetels te krijgen in the House of Commons, wat hem tot 1951 tot premier maakte. Hij voerde een welzijnstaat in, waar de national health service vanaf 1948 onder viel. Ook stelde hij het verdrag op voor de Indische onafhankelijkheid.

Na zijn bestuursfunctie

Tijdens de verkiezingen van 1950 raakte Labour haar meerderheid in het parlement kwijt. Dit zorgde er in het erop volgende jaar voor dat Attlee een breuk met het parlement aanvroeg. Dit resulteerde in een bescheiden winst voor de conservatieve partij, waarna Attlees geen premier meer was. Wel bleef hij tot 1955 leider van de oppositie. Hierna deed hij afstand van zijn positie als partijleider, maar bleef hij wel actief binnen the House of Lords. Dit hield hij vol tot hij in 1956 overleed aan een longontsteking.

Bronnen:

bbc.co.uk Clement Attlee britannica.com Clement Attlee

Afbeeldingen:

U.S. National Archives and Records Administration [Public domain], via Wikimedia Commons

Meer weten

En mis nooit meer de mooiste historische verhalen!

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeau's!