In vogelvlucht langs zes steden op de Oranjeroute
De Oranjeroute voert je door heel Duitsland, van Kleve in het westen, tot aan Dresden in de voormalige DDR. Alle 23 dorpen en steden langs de route hebben hun eigen geschiedenis die verbonden is met het Huis van Oranje-Nassau. We lichten zes bijzondere plekken uit.
Dresden Elbland
We beginnen onze rit in Dresden in Saksen. De stad staat bekend om de barokke gebouwen en paleizen, maar het is ook de geboorteplaats van Anna van Saksen, de eerste vrouw van Willem van Oranje. Anna werd geboren in 1544 en was tot over haar oren verliefd op Willem. Dit was echter geen wederzijdse liefde. Willem zag zijn huwelijk met Anna puur zakelijk. Het huwelijk liep dramatisch op de klippen. Willem van Oranje liet zijn vrouw uiteindelijk voor gek verklaren, zodat hij kon scheiden en een nieuw huwelijk aan kon gaan. Anna werd in de Moritzburg ondergebracht. Van buiten een van de mooiste paleizen in Duitsland, maar voor Anna was het een gevangeniswaar ze in 1577 uiteindelijk overleed.
Naast de Moritzburg zijn ook drie paleizen in het centrum van Dresden, het Residenzschloss (de geboorteplaats van Anna van Saksen), de Semperoper en de Zwinger met zijn bijbehorende tuinen, echte aanraders om te bezoeken. Tegenwoordig doen deze gebouwen dienst als musea en zijn ze toegankelijk voor publiek. Maar ook de Panometer en het Militärhistorisches Museum der Bundeswehr zijn absoluut een bezoekje waard.
De stad en de omgeving lenen zich uitstekend voor een fietstocht. Veel van de paleizen en musea in de stad liggen namelijk op een korte fietsafstand van elkaar verwijderd. Maar ook een tocht buiten de stad is een aanrader. Langs de groene oevers van de Elbe fietst het heerlijk en ben je zo de stad uit. In een straal van 15 kilometer vind je de Mortizburg, maar ook bijzondere plaatsjes zoals Radebeul. Daar vind je nog altijd wijngaarden, waar de vorsten van Saksen al lang geleden hun wijnstokken lieten groeien.
Diez
Diez is een schilderachtig stadje aan de oevers van de rivier de Lahn. Het stadje is niet groot, maar kent een lange geschiedenis. De stad komt al voor op oorkondes van Karel de Grote uit 790.
In de twaalfde eeuw werd Diez de hoofdstad van het gelijknamige graafschap dat werd opgericht. Het ging de graven van Diez voor de wind, in enkele decennia wisten de graven die aan het hoofd van het kersverse graafschap stonden veel macht en invloed te vergaren. Daarmee werd het graafschap echter ook een prooi voor andere adellijke huizen die probeerden een deel van die invloed over te nemen, door slim te trouwen of door gewoon delen van het graafschap over te kopen. De adellijke familie Nassau was één van die families. Toen in 1386 de graaf van Diez overleed, ging het graafschap over naar de man van zijn oudste dochter. Dat was Adolf I van Nassau-Dillenburg. Een directe voorouder van Willem van Oranje.
Vandaag de dag is Diez geen eigen graafschap meer, maar het is niet moeilijk om je voor te stellen dat hier ooit rijke graven hebben gewoond. Twee kastelen torenen nog altijd boven het stadje uit. Het middeleeuwse Gravenslot en het Slot Oranienstein, dat in de zeventiende eeuw werd gebouwd. In Oranienstein hebben hele directe voorouders van koning Willem-Alexander gewoond. Tussen 1801 en 1806 woonde de Prins Willem, die in Nederland beter bekend is als stadhouder Willem V in ballingschap op het slot. In een deel van het paleis is nu een museum over de familie Nassau-Oranje gevestigd en je kunt er tijdens rondleidingen nog altijd in de voetsporen van de stadhouder treden. Zeker de blauw-gouden zaal, de maarschalkzaal, het tuinkabinet en de slotkapel zijn dan een bezoekje waard. Wie meer van Diez zelf wil zien, kan ook mee met verschillende themawandelingen door de stad, die regelmatig worden georganiseerd.
Nassau
Van Diez volgen we de Lahn naar Nassau. Met ongeveer 4500 inwoners is het de kleinste stad die we vandaag bezoeken. De naam Nassau doet de meeste mensen denken aan het stukje ‘Wilhelmus van Nassouwe’ uit ons volkslied. Dit komt doordat Willem van Oranje, ook graaf was van Nassau.
Nassau an der Lahn verkreeg in 1348 door keizer Karel IV stadsrechten en werd rijk door de handel in de stad. Het meest bekende punt van de stad is het kasteel Burg Nassau. Deze is rond 1100 gebouwd in gotische stijl. Het kasteel was lange tijd intact, totdat het zwaar beschadigd raakte tijdens een bombardement in de Tweede Wereldoorlog. In de jaren zeventig werd een groot deel van het kasteel gerenoveerd en opnieuw opgebouwd. Voor het ontwerp van het gerenoveerde kasteel werd er waar mogelijk gebruik gemaakt van oude gravures. Dat wil zeggen: de grote toren met vier kleine torentjes op de hoeken, heeft er in het verleden ook zo uitgezien, er ligt zelfs een restaurant in het kasteel.
Ook voor natuurliefhebbers is er in en rondom Nassau an der Lahn veel te doen. Het natuurpark Nassau, vlak buiten het stadje, is een aanrader om te bezoeken. Hier kun je genieten van prachtige wandel- fiets- en kanotochten. Daarnaast ben je in een mum van tijd in steden zoals Limburg an der Lahn, Diez en Koblenz.
Braunfels
De stad Braunfels wordt gedomineerd door een groot kasteel dat op een heuvel ligt. Het imposante kasteel van Braunfels is in de lange geschiedenis vaak belegerd en ingenomen. Hierdoor is het vaak verwoest en herbouwd en zijn veel verschillende historische bouwstromingen te herkennen.
Dit kasteel is ook de belangrijkste connectie tussen de stad en de familie Van Oranje. In 1602 werd gravin Amalia van Solms-Braunfels hier geboren. Toen Spaanse troepen tijdens de Dertigjarige Oorlog in 1621 Braunfels bezetten, vluchtte haar familie naar Holland. Daar trouwde Amalia in 1625 met de Frederik Hendrik, die enkele dagen na het huwelijk stadhouder werd. Een van hun dochters, Albertine Agnes van Oranje, trouwde later met Willem Frederik van Nassau-Dietz. Dat huwelijk leverde een nieuwe tak op binnen het Huis Oranje-Nassau op, die vandaag de dag de familietak is waar ons koningshuis uit voorgekomen is.
Het kasteel heeft drie verschillende poorten die allen te bezoeken zijn. Daarnaast heeft Braunfels een prachtige Altstadt met mooie vakwerkhuizen. Ook is Braunfels ook een populair Luftkurort, een plek waar je dankzij de schone lucht en de mooie groene omgeving weer even helemaal op adem kan komen. Die groene omgeving, met in het bijzonder Natuurpark Taunus, is ook een prachtig gebied voor een fiets- of kanotocht of een mooie wandeling.
Een bezoek aan het Stadsmuseum Obermühle is ook een aanrader. Dit museum vertelt meer over oude ambachten, waaronder het molenaarschap. Ook leuk: het museum is gevestigd in het oudste stenen gebouw van Braunfels!
Siegen
Van Hessen gaan we naar de grootste Duitse deelstaat; Noordrijn-Westfalen. In Siegen had de Ottoonse tak van de familie van Willem van Oranje zijn hof. Willem van Oranje was een afstammeling van deze Ottoonse tak. Daarnaast is in Siegen ook het graf te vinden van Johan Maurits, een neef van Willem van Oranje.
Tijdens de Nederlandse Opstand was Johan Maurits een maarschalk in Nederlandse dienst. Hij verbleef het grootste gedeelte van zijn leven in het Mauritshuis in Den Haag. Het Mauritshuis ontleent zijn naam ook aan deze Johan Maurits en niet, zoals veel mensen denken, aan Prins Maurits van Oranje. Johan Maurits werd later gouverneur van Nederlands-Brazilië waar hij ook zijn bijnaam, De Braziliaan, aan dankt.
In Siegen staan twee verschillende kastelen: het Obere Schloss en het Untere Schloss. Het Obere Schloss was voor de katholieke tak van de Ottonen, het Untere Schloss voor de protestantse tak. In de huidige tijd doet het Obere Schloss dienst als museum waar je veel kunst kunt zien zoals een aantal schilderijen van Peter Paul Rubens en portretten van het Huis Nassau.
Siegen heeft ook een erg mooie Altstadt waar je heerlijk doorheen kun wandelen. Ook voor natuurliefhebbers is er in Siegen genoeg te doen. Het Obere Schloss ligt in een oase van groen en ook om de stad heen ligt veel natuur die te bewonderen zijn op de vele fiets- en wandelpaden.
Weimar
We sluiten de reis af in Weimar in de deelstaat Thüringen. Weimar was de geboorteplaats van Karel Alexander van Saksen-Weimar-Eisenach. Hij trouwde in 1842 met Sophie van Oranje-Nassau, de dochter van koning Willem II en Anna Paulowna.
Sophie van Oranje-Nassau zou aan de zijde van haar man een stempel op de stad drukken, vooral op het gebied van educatie en op sociaal gebied. Ze stichtte een hogere meisjesschool en een school waar verpleegsters werden opgeleid. Die verpleegstersschool, het Sophienhuis, was het eerste opleidingsinstituut voor verpleegsters die door de staat werd erkend.
Het centrum van de stad staat ook bekend om de prachtige barokke gebouwen. Een groot deel van het centrum staat inmiddels op de lijst van UNESCO-werelderfgoed. Weimar is ook bekend vanwege de filosofen, musici en andere intellectuelen die naar de stad trokken. Onder de meest bekende van hen zijn Johann Wolfgang von Goethe en Friedrich Schiller. Aartshertog Karel Alexander en Sophie zetten zich in om die traditie voort te zetten. Regelmatig nodigden zij musici, wetenschappers, kunstenaars en intellectuelen uit aan het hof, zodat zij op de hoogte bleven van de laatste ontwikkelingen. Hun gasten kwamen niet alleen uit Weimar en de directe omgeving, maar uit heel Duitsland, en uit het buitenland. De intellectuele belangstelling van Sophie was zo groot, dat de nabestaanden van Goethe, zijn literaire nalatenschap min of meer aan haar nalieten. Een groot deel van die nalatenschap is nog altijd te vinden in het Goethe-Schiller Archiv, dat tijdens het leven van Sophie werd gebouwd, nu hét literaire centrum van Duitsland. Wie meer van die rijke literaire geschiedenis mee wil krijgen, kan ook naar het Goethe-Haus in Weimar. De inrichting van het huis waar de grote schrijver ooit woonde, is sindsdien onveranderd gebleven. Een mooi aandenken aan de belangrijke intellectuelen, maar ook aan de groothertogin.
In de tweede editie van ons gratis online magazine Op pad over de Oranjeroute maak je kennis met de mooiste bestemmingen langs de route. Meer weten? Lees het gratis online magazine hier en ga vorstelijk op reis
