Schoenincident van Sovjetleider Nikita Chroesjtsjov

Afgelopen donderdag baarde de Israëlische premier Benjamin Netanjahoe opzien door zijn toespraak in de Verenigde Naties te illustreren met een tekenfilmachtig plaatje van een bom. De actie werd door velen gezien als opmerkelijk, maar het is niet de eerste keer dat een staatshoofd opvalt door kinderlijk gedrag. In 1960 besloot Nikita Chroesjtsjov namelijk een VN vergadering te verstoren door heel hard met zijn schoen op tafel te slaan.

Over het algemeen stond Sovjetpremier Nikita Chroesjtsjov bekend als een uiterst charmante en charismatische man. Toch werd hij door veel van zijn politieke collega’s beschouwd als een platvloerse boer, met name vanwege zijn neiging om sprekers waar hij het niet mee eens was luidruchtig te onderbreken.

Disneyland

Daarnaast was de leider van de Sovjet Unie ook berucht vanwege zijn woede uitbarstingen, in het bijzonder als hij zijn zin niet kreeg. Zo ging Chroesjtsjov in 1959 helemaal door het lint toen hem tijdens een bezoek aan de Verenigde Staten de toegang tot Disneyland werd ontzegd: “Ze zeggen dat ze mijn veiligheid niet kunnen garanderen, maar wat moet er dan gebeuren daar? Ga ik er soms heen om zelfmoord te plegen? Wat is het? Is er daar sprake van een dodelijke cholera epidemie of iets? Of hebben gangsters het pretpark veroverd dat een einde aan mijn leven zal maken?”

Hypocriet

Een jaar later, op 12 oktober 1960, schoot Chroesjtsjov wederom uit zijn slof, ditmaal zelfs letterlijk. Tijdens een VN vergadering in New York werd hij namelijk openlijk uitgedaagd door Lorenzo Sumulong, het hoofd van de Fillipijnse delegatie, die stelde dat Chroesjtsjov hypocriet was in zijn veroordeling van het Amerikaanse kapitalisme en kolonialisme, aangezien de Sovjet-Unie zelf een groot deel van Oost-Europa had ‘opgeslokt’. Chroesjtsjov stormde daarop woedend naar het spreekgestoelte, waar hij Sumulong wegwuifde en hem vervolgens uitmaakte voor ‘een eikel, een verrader en een marionet van het imperialisme’.

Schoenincident

De voorzitter van de vergadering, de Ierse diplomaat Frederick Boland, verzocht Sumulong vervolgens zijn taalgebruik te matigen ‘om zo verdere interventies te voorkomen’. De Fillipijn kreeg echter wel toestemming om zijn toespraak te vervolgen, tot grote woede van Chroesjtsjov. De Sovjetpremier besloot zo veel mogelijk lawaai te maken, in de hoop zo de speech van Sumulong te verstoren. Aanvankelijk sloeg hij met zijn beide vuisten op tafel, maar toen als gevolg hiervan zijn horloge sneuvelde, besloot Chroesjtsjov zijn protest te vervolgen door enkele malen met zijn schoen op tafel te slaan.

Verstoring van de vergadering

Al snel verscheen er in de pers de beroemde foto van Chroesjtsjov met een schoen in zijn hand (boven), maar het bleek te gaan om een bewerking van een foto uit een VN vergadering van enkele weken eerder (onder). Van het beruchte 'Schoenincident' is nooit beeldmateriaal teruggevonden.

Vervalste foto van het Schoenincident

Sumulong zag zich wederom genoodzaakt om zijn toespraak te onderbreken, waarop de Roemeense viceminister van Buitenlandse Zaken Mezincescu het woord direct van hem overnam. Deze bondgenoot van Chroesjtjov liet eveneens weten dat hij het niet eens was met Sumulong en besloot daarna ook voorzitter Boland voor rotte vis uit te maken. Die besloot daarop de microfoon van Mezincescu uit te zetten, wat resulteerde in luidruchtig boegeroep van de diplomaten van het gehele Oostblok.

Boland, inmiddels zelf rood aangelopen van woede, realiseerde zich op dit moment dat de situatie uit de hand begon te lopen en besloot daarom de vergadering te schorsen. Na de bekendmaking van dit besluit sloeg de Ier vervolgens uit frustratie zo hard met zijn voorzittershamer op het bureau dat het ding in tweeën brak en de kop door de zaal vloog.

Benjamin Netanjahoe

Met zijn optreden tijdens het schoenincident bracht Nikita Chroesjtsjov zijn eigen delegatie aan de Verenigde Naties ernstig in verlegenheid. Nog jarenlang werd er in de Westerse wereld gememoreerd aan de woede-uitbarsting van de Sovjetpremier, terwijl het onderwerp in Russische kringen al snel uitgroeide tot een taboe. Afgelopen donderdagavond bracht ook de Israëlische premier Benjamin Netanjahoe zijn eigen land in verlegenheid door zijn optreden bij de VN.

Tijdens een toespraak over het Iraanse kernprogramma presenteerde hij namelijk een cartoonachtige tekening van een bom, om zo het nucleaire gevaar van Iran te illustreren. Vlak onder de lont van het explosief had hij een rode lijn getekend met als boodschap ‘tot hier en niet verder’. De illustratie was bedoeld als dreigend en resoluut, maar werd door veel critici juist gezien als knullig en kinderachtig.

Meer weten

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeau's!

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeau's!