Wandelen door drie eeuwen krijgsgeschiedenis: ontdek de Grebbelinie
Wie door de Gelderse Vallei wandelt, ziet een vredig landschap van dijken, bosrijke buitenplaatsen en verstilde waterwegen. Maar schijn bedriegt. Onder het groen gaat een militair vernuft schuil dat ruim driehonderd jaar dienstdeed als de achterdeur van de Vesting Holland. Voor geschiedenisliefhebbers is de Grebbelinie niet zomaar een natuurgebied, maar een openluchtmuseum vol bunkers, loopgraven en verhalen over de strijd tegen water en vijand.
Een linie van water en aarde
De Grebbelinie ontstond al in de 18e eeuw (1745) als een inundatielinie: een systeem waarbij land onder water kon worden gezet om de vijand uit het oosten tegen te houden. Hoewel de linie door de jaren heen vaak werd verwaarloosd, bleef de strategische waarde van de 40 kilometer lange strook tussen Spakenburg en Rhenen onmiskenbaar. Wie vandaag de dag de liniedijk volgt, wandelt over de ruggengraat van deze verdedigingswal. Je passeert er iconische plekken zoals de Post van Lambalgen in Woudenberg, waar ooit 260 soldaten zich schuilhielden, of de Bruinenburgersluis, een cruciaal punt in de waterhuishouding van de linie.
De Slag om de Grebbeberg: Meidagen 1940
Het meest indrukwekkende – en tragische – hoofdstuk van de linie werd geschreven in mei 1940. Terwijl de Nieuwe Hollandse Waterlinie de kern van Nederland moest beschermen, fungeerde de Grebbelinie als voorpost. Bij de Grebbeberg vond een van de heftigste confrontaties uit de moderne Nederlandse krijgsgeschiedenis plaats. De sporen van deze felle strijd zijn nog altijd tastbaar. Bij Museum Grebbelinie in het Vizier kun je letterlijk door de loopgraven lopen, terwijl de militaire erebegraafplaats op de Grebbeberg een indringend monument vormt voor de offers die hier zijn gebracht.
Van Duitse bunkers tot 'houten soldaten'
De Grebbelinie vertelt echter meer dan alleen het Nederlandse verhaal. Tijdens de wandelingen stuit je ook op Duitse bunkers en kazematten, overblijfselen van de bezetter die de linie in de latere oorlogsjaren naar het westen richtte (de zogenaamde Pantherstellung). Het Grebbelinie Bezoekerscentrum fungeert als de centrale toegangspoort tot al deze tijdslagen. Hier worden de verhalen van de 'houten soldaten' – de mannen die in tijden van mobilisatie de linie bemanden – weer tot leven gewekt. Voor de wandelaar die verder kijkt dan de horizon, bieden de liniedijken een unieke kans om de geschiedenis van Nederland letterlijk stap voor stap te ontrafelen.
Ontdek de historische wandelroutes en verhalen van de Grebbelinie
Wil je meer interessant fiets- en wandelroutes ontdekken achter Nederlands mooiste routes? Bekijk dan het volledige Online Magazine van de Fiets en Wandelbeurs 2026.
