Charlie Chaplin

Met zijn vertolking van de dictator Adenoid Hynkel in de film ‘The Great Dictator’ vestigde hij in 1940 zijn naam als een van de beste acteurs uit de geschiedenis. Toch blijkt uit een onlangs geopenbaard rapport van de Britse veiligheidsdienst MI5 uit 1952 dat we maar weinig weten over Charlie Chaplin. Zijn geboortedatum en zelfs zijn echte geboortenaam blijven een mysterie.

Charlie Spencer Chaplin werd geboren in Engeland in het jaar 1889. Zelf beschouwde hij 16 april 1889 als zijn geboorte dag en Londen als zijn geboorteplaats, maar een onderzoek van de MI5 uit 1952 kon hier geen enkel bewijs voor vinden. Charlie was de zoon van zanger en acteur Sir Charles Chaplin en de zangeres en actrice Hannah Chaplin.

Jeugd

Al op jonge leeftijd verloor Charlie Chaplin het contact met zijn beide ouders. Zijn geestelijk zieke moeder werd opgenomen in het gesticht toen hij zeven was, en vier jaar later overleed zijn vader aan cirrose, een gevolg van zijn alcoholisme. In 1903 speelde Chaplin zijn eerste rol als acteur, die van Billy de knecht in Sherlock Holmes. Zeven jaar later trok hij samen met de bekende impresario Fred Karno naar de Verenigde Staten, waar hij zijn doorbraak zou beleven.

The Tramp

Op 2 februari 1914 speelde Chaplin in zijn eerste stomme film, getiteld ´Making a Living´.  Zijn echte doorbraak kwam echter pas met de tweede productie, ´Kid Auto Races at Venice´, waar hij voor het eerst verscheen als het door hem bedachte typetje ´The Tramp´. Zelf zou hij hier later over schrijven dat hij wilde dat zijn personage “één grote tegenstelling was; de broek wijd, de jas strak, de hoed klein, de schoenen groot”. Uiteindelijk ontstond hierdoor een besnord figuur dat er uit zag als een zwerver, maar zich gedroeg als een heer van stand. Dit, gecombineerd met de verfijnde fysieke acteerstijl van Chaplin, zorgde ervoor dat ‘ The Tramp’ al snel uitgroeide tot het meest bekende typetje uit de wereld van de stomme film.

The Great Dictator

Na de introductie van de film met geluid in 1927 verdween Chaplin lange tijd van het witte doek. Hij vond namelijk dat de introductie van geluid afdeed aan de kunst van het acteren, dat gericht moest zijn op mimiek en lichaamstaal. Pas in 1940 verscheen Chaplin in zijn eerste geluidsfilm, getiteld ‘ The Great Dictator’. Hierin vertolkte hij de rol van Adenoid Hynkel, de dictator van Tomainia, een personage dat gebaseerd was op Adolf Hitler. Zijn tegenspeler, Jack Oakie, speelde de dictator van Bacteria, Benzino Napaloni, een verwijzing naar Benito Mussolini. De film, die een groot commercieel succes werd, was een satire op het nazisme. Het stuk eindigde met een directe toespraak van Chaplin richting het publiek, waarin hij zich uitsprak tegen onderdrukking, haat en intolerantie.

Spionage

Met de uitbraak van de Tweede Wereldoorlog werd Charlie Chaplin beschuldigd van ‘on-Amerikaanse activiteiten’, omdat hij mogelijk met het communisme sympathiseerde. Om deze reden deed de Britse veiligheidsdienst MI5 in 1952 een onderzoek naar de achtergrond van Chaplin. Naast zijn vermeende sympathie voor het communisme onderzochten ze ook nog het gerucht dat zijn echte geboortenaam Israel Thornstein was, maar hiervoor konden ze geen bewijs vinden.

Sterker nog, ondanks intensief onderzoek bleek het niet mogelijk de echte naam noch de geboortedatum van Chaplin te achterhalen. Wel kwamen ze tot de conclusie dat hij geen communistische spion was en dus absoluut geen gevaar vormde. Desalniettemin besloot Chaplin in 1952 te verhuizen naar Zwitserland, waar hij 25 december 1977 op 88-jarige leeftijd overleed.

Meer weten

Museum Bronbeek organiseert van 20 t/m 27 oktober 2019 in de ‘Week van de Koloniale Geschiedenis’ lezingen, films, muziek, dans, theater, talkshow en exposities rond het thema ‘Zij/hij’. Deze ‘Week’ is deel van de landelijke Maand van de Geschiedenis. Het gedetailleerde programma is vanaf 1 oktober als PDF te downloaden.

 

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeau's!