Groepsfoto van Duitse parachutisten tijdens het Ardennenoffensief. Bron: Wikimedia Commons.

Het Ardennenoffensief

Het was de laatste grootscheepse poging van Hitler om de Tweede Wereldoorlog naar zijn hand te zetten. De Führer en zijn staf stuurden een verrassend grote troepenmacht naar het Westfront om de geallieerde troepenmacht te verjagen, met de bedoeling om uiteindelijk Antwerpen te bereiken. Het Ardennenoffensief van de nazi’s begon op 16 december 1944.

In de tweede helft van 1944 waren de geallieerden aan de winnende hand in de Tweede Wereldoorlog. Nadat het leger van de Sovjets de nazi’s in het oosten steeds verder terugdrong, stonden de nazi’s na D-Day ook in het westen onder zware druk. Hierdoor was het voor Hitler moeilijk om een grote troepenmacht op één plek te concentreren, want zijn troepen moesten op twee fronten tegelijk vechten. Daarom bedacht Hitler dat een snelle, verrassende aanval de enige optie zou zijn om nog een belangrijke overwinning te boeken. Hij besloot om de voornamelijk Amerikaanse troepen in de Ardennen aan te vallen, zodat de nazi’s het Westfront weer onder controle zouden krijgen. Antwerpen was het einddoel, omdat dit een belangrijke aanvoerhaven voor de geallieerden was.

De Ardennen

Hitler en zijn belangrijkste generaals bedachten verschillende plannen om Antwerpen in te kunnen nemen. Het uiteindelijke plan van de nazi’s was om door de Ardennen op te rukken naar de Maas. Van daaruit zouden de Duitsers proberen via Brussel naar Antwerpen te komen. In Duitsland begonnen de voorbereidingen voor de aanval in het diepste geheim in september 1944. Er werden drie legereenheden klaar gemaakt voor de strijd in de Ardennen. Dit betekende dat in totaal 200.000 soldaten naar het Westfront werden gebracht.

De geallieerden zagen een grootscheepse aanval van de Duitsers niet aankomen, omdat ze ervan overtuigd waren dat het Duitse leger daar inmiddels teveel voor verzwakt was geraakt. Maar op 16 december begon de Duitse aanval. De Amerikaanse legerbases tussen Monschau en Echternach werden aangevallen. De aanval kwam volledig onverwachts voor de geallieerden, door het nevelige weer waren de Duitse troepen namelijk ongezien opgerukt richting het westen. In de eerste dagen boekten de nazi’s op verschillende plekken terreinwinst. De geallieerde troepen begrepen niet goed wat hen overkwam en raakten in paniek.

Bloedbad van Malmedy

In de chaos van de strijd lukte het de Duitsers een groep Amerikaanse soldaten gevangen te nemen. Deze gevangenen werden op 17 december, onder leiding van commandant Joachim Peiper, in koelen bloede geëxecuteerd. Deze oorlogsmisdaad is de geschiedenisboeken ingegaan als het Bloedbad van Malmedy, en was tussen 1945 en 1948 een van de oorlogsmidaden die door de Amerikanen werden berecht tijdens de Dachauprocessen. Alhoewel commandant Peiper werd veroordeeld tot de doodstraf, werd deze straf nooit uitgevoerd, en kwam de voormalige Nazi in 1956 op vrije voeten.Amerikaanse troepen in actie tijdens het Ardennen-offensief.

Bastenaken

In de door de geallieerden verdedigde plaatsen St. Vith en Bastenaken stokte de opmars van het leger van de nazi’s echter. De strijd om Bastenaken was hevig, maar uiteindelijk hielden de geallieerden stand. Deze kentering werd mede mogelijk gemaakt door de verbeterde weersomstandigheden, waardoor de gelegenheid ontstond om versterkingen te laten landen. Het luchtruim werd immers al geruime tijd gecontroleerd door de geallieerden. Als gevolg liep het offensief niet meer volgens plan voor de Duitsers: Bastenaken had namelijk al binnen een paar uur ingenomen moeten worden.

De geallieerden wonnen de strijd om Bastenaken nadat de Amerikaanse generaal George S. Patton en zijn troepen te hulp schoten. Hierdoor dreigde het hele Ardennenoffensief van de nazi's te mislukken. Hitler wilde hier aanvankelijk niets van weten, maar aan het einde van 1944 gaf hij de overgebleven Duitse troepen toestemming om zich terug te trekken.

Toch gaven de Duitsers zich niet zomaar gewonnen. Hevig vechtend bereikten ze door de Ardennen het Duitse grondgebied. Op nieuwjaarsdag 1945 voerde de Duitse Luftwaffe nog een laatste grootscheepse aanval uit. De Luftwaffe vernielde met 1100 vliegtuigen zo'n 300 geallieerde vliegtuigen in Noord-Frankrijk, Nederland en België, maar verloor er zelf ook ruim 300. Dit vormde het einde van de Duitse opmars.

De nazi’s kwamen het mislukken van het Ardennenoffensief nooit meer te boven en verloren de Tweede Wereldoorlog een half jaar later. Ook de geallieerden betaalden een hoge prijs: zo'n 19.500 soldaten verloren het leven, waarvan het overgrote deel behoorde tot de Amerikaanse strijdkrachten. Het Ardennenoffensief is daarmee de twee na bloedigste campange uit de geschiedenis van het Amerikaanse leger.

Afbeelding:

Ook interessant: 

Rubrieken: 

Landen: 

Personen: 

Tijdperken: 

Onderwerpen: 

Lees het augustusnummer van Geschiedenis Magazine

Lees hier wat je kunt verwachten van het komende nummer van Geschiedenis Magazine!

Dan lees je Geschiedenis Magazine.

Alles over Begijnhoven? Lees Geschiedenis Magazine

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór 6 augustus een abonnement.

Lees Geschiedenis Magazine

Lees er het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór 6 augustus een abonnement.

Meteen op de hoogte van de nieuwste historische verhalen!

Alles over de geschiedenis van Polen? Lees Geschiedenis Magazine

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór 6 augustus een abonnement.