Ivan de Verschrikkelijke

Geen regering in de wereld vermoordt haar eigen mensen, tenzij de regering geleid wordt door een gek.

Dit stelt de Syrische president Assad in een interview met de Amerikaanse tv-zender ABC. Toch zijn er genoeg voorbeelden te noemen van regeringsleiders die er niet voor terugdeinsden om hun eigen volk te vermoorden. Zo ook Ivan de Verschrikkelijke, tsaar van Rusland in de zestiende eeuw.

Tsaar Ivan IV (1530-1584), beter bekend als Ivan de Verschrikkelijke, streefde naar gebiedsuitbreiding in het westen. Hierdoor raakte Rusland in oorlog met Zweden, Polen-Litouwen en de Duitse Orde. Deze oorlogen zorgden ervoor dat de economie in Rusland sterk verslechterde. Ook de mentale gesteldheid van Ivan ging sterk achteruit en hij begon paranoïde trekken te vertonen. Omdat hij de nobiliteit in Rusland sterk wantrouwde, richtte Ivan in 1565 de oprichniki op. Dit was het privéleger van Ivan, dat de orde in Rusland moest handhaven.

Ondertussen werden de omstandigheden in Rusland steeds ongunstiger. Door de oorlogen verslechterde de economie, terwijl er geen overwinningen werden geboekt. Daarnaast heerste er door een ernstige droogte een hongersnood in het land en Rusland verarmde snel. Dit wakkerde de paranoia van Ivan verder aan. Zo liet hij in 1568 honderdvijftig nobelen en hun families uit Moskou uitmoorden, omdat hij hen verdacht van complotten tegen hem. De oprichniki groeide uit tot een oncontroleerbare bende criminelen.

De stad Novgorod in het noordwesten van Rusland, op dat moment één van de grootste en rijkste steden van het land, was door de grootvader van Ivan in 1478 bij het Russische Rijk gevoegd. Ivan was echter bang dat de stad zou overlopen naar Polen-Litouwen. Hij besloot met de oprichniki de stad te straffen voor het mogelijke verraad. In janurai 1570 sloot het leger van Ivan de stad volledig af. Duizenden inwoners van Novgorod werden afgeslacht, terwijl de stad geplunderd werd. Veel van de overlevende inwoners werden naar Moskou gedeporteerd.

De beestachtige slachting van de bevolking begon op 2 januari en duurde tot 12 februari, waarbij vooral de nobiliteit van de stad het moest ontgelden. Voordat Ivan de stad verliet, zette hij een groot deel van het omliggende land in brand, zodat de stad hulpeloos achterbleef. De aanval op de bewoners van Novgorod door hun eigen vorst zorgde ervoor dat de stad nooit meer werd als in haar hoogtijdagen.

 

Meer weten

De Barbaren geeft een schitterend overzicht van de voorouders van de hedendaagse Europeanen.

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeau's!