Home » Reportage
geschiedenis van de verwarmingsradiator

Geschiedenis van de radiator

Het is gemakkelijk om de radiator in huis over het hoofd te zien. Die kachel is er, en zorgt ervoor dat het warm is in huis. Is het koud? Dan wordt de thermostaat gewoon even wat hoger gezet. Zo makkelijk is dat. Radiatoren zijn er in allerlei vormen en maten. De thermostaat is anno 2018 zelfs zelflerend. Dat was natuurlijk niet altijd zo. Grote vraag is waar dit allemaal begon. Hoe kwamen we tot het punt waar we nu zijn of anders gezegd: hoe is de verwarming ontstaan?

Evolutie van verwarming

De manier waarop we onze woning verwarmen, is sterk geëvolueerd in vergelijking met de dagen dat mensen in grotten woonden. Er zijn een aantal verschillende culturen die hebben bijgedragen aan de evolutie van de verwarming. In de prehistorie kreeg een open vuur al een centrale plaats in de grotten.  Hierdoor bleven de mensen warm en het sociale leven speelde zich voor een deel af rond de haard.
Zo rond de tweede eeuw voor Christus werd het hypokaustsysteem, ook wel hypocaustum, uitgevonden. Een systeem waarbij er verwarming plaatsvindt onder een verhoogde vloer. Ook wanden werden soms hol gemaakt, waardoor ook via deze weg verwarmd werd. Dergelijke systemen waren een privilege, en waren vooral te vinden in badhuizen en grotere stadswoningen van de elite.

Ontwikkeling van verwarmingssystemen op energie

Als we een paar duizend jaar vooruitspoelen en naar 1741 springen, is te zien dat verwarmingssystemen uiteindelijk steeds geavanceerder werden. Uitvinder Benjamin Franklin creëerde een met metaal beklede open haard die meer warmte naar een ruimte overhevelde dan ooit tevoren. Deze Franklin-stoof was niet helemaal nieuw, want 100 jaar eerder was er iets vergelijkbaars in Duitsland te zien. Dit systeem was lange tijd immens populair. In Engeland evolueerde de technologie rond stoom en energie nog steeds. Daarmee begonnen de eerste ideeën en systemen voor stoomverwarming te verschijnen. Pioniers in stoommachines Matthew Boulton en James Watt waren de eerste personen die rond 1790 stoomverwarmingssystemen in hun huizen hadden geïnstalleerd. Watt probeerde een primitieve radiator te bouwen die was vervaardigd uit gesoldeerde koperen platen.

Zeer geavanceerde radiator uit Amerika

De radiator die wereldwijd veel erkenning kreeg, was de Bundy Loop. Dit radiatorontwerp werd in 1872 ontwikkeld door Nelson H. Bundy . De Loop was een gietijzeren radiatorsysteem met lussen die in een gietijzeren basis waren geschroefd. Er was ook een ronde variant. Het was een van de meest populaire radiatorontwerpen van die tijd en werd door veel verschillende fabrikanten gedupliceerd over heel de wereld.

Stijl en bruikbaarheid

Het Victoriaanse tijdperk was het belangrijkste tijdperk als het gaat om het uiterlijk van de radiator. Dit was een periode waarin stijl samensmolt met bruikbaarheid; iets wat nog steeds te zien is in moderne huizen.

Ook interessant: 

Partners: 

Lees Archeologie Magazine

Lees de special in het komende nummer van Archeologie Magazine. Neem vóór vrijdag 19 februari 16:00 u. een abonnement.

Meld je nu aan voor onze nieuwsbrief. Het is gratis!

Lees Archeologie Magazine

Lees het  komende nummer van Archeologie Magazine. Neem vóór vrijdag 19 februari 16:00 u. een abonnement.

Lees Archeologie Magazine

Lees de special in het komende nummer van Archeologie Magazine. Neem vóór vrijdag 19 februari 16:00 u. een abonnement.

Iedere maand meeslepende en prachtig geïllusteerde verhalen over de de geschiedenis van Amsterdam.