Oprichting van het CDA

Met Sybrand Buma lijkt het CDA weer een leider te hebben gevonden. Nadat Jan-Peter Balkenende vertrok in 2010, zat de partij een tijd zonder leider. Het CDA wilde een nieuwe koers varen maar had nog niet de juiste manier gevonden. Sinds de oprichting van het CDA in 1980 heeft de partij nog niet op zo’n dieptepunt gestaan in het zetelaantal. Zal dat veranderen bij de verkiezingen van maart 2017?

Ontzuiling en ontkerstening

Vanaf de jaren ‘60 leidden twee maatschappelijke processen ertoe dat de kiezersaanhang van de drie confessionele partijen -  de Anti-Revolutionaire Partij (ARP), de Christelijk-Historische Unie (CHU) en de Katholieke Volkspartij (KVP) -  drastisch afnam. Ten eerste zorgde de ontzuiling van de jaren ’60 ervoor dat mensen niet meer op een vaste partij stemden, terwijl de drie partijen zich altijd specifiek richtten op hun eigen achterban. Ten tweede was er in Nederland sprake van een sterke golf van ontkerstening, wat tot gevolg had dat er minder gestemd werd op christelijke partijen.

Crisis binnen de christelijke partijen

Hierdoor ontstond er een  crisis binnen de drie partijen. De partijen overwogen verregaande politieke samenwerking. De eerste stappen tot een fusie werden gezet in 1973, toen er een federatie van de drie partijen werd opgezet met als voorzitter Prof. Steenkamp . In 1977 deden de drie partijen voor het eerst mee aan de landelijke verkiezingen onder één noemer. De eerste lijsttrekker was Dries van Agt, die op dat moment minister was in het kabinet-Den Uyl.

Christen-Democratisch Appèl

Het duurde tot 1980 voordat het Christen-Democratisch Appèl definitief werd opgericht. Onder leiding van Dries van Agt koos het CDA voor een centrumpositie en positioneerde de partij zich fel tegenover het PvdA van Joop den Uyl. Het eerste kabinet waar het CDA aan deelnam, was het kabinet-Van Agt I (1977-1981). Dit kabinet strandde al snel door verhitte discussies met de VVD. Van Agt besloot in 1982 uit de politiek te stappen. In de tweede helft van de jaren ‘80 kwam het CDA de interne geschillen tussen de drie partijen, onder leiding van Ruud Lubbers, te boven. Het CDA werd onder leiding van Lubbers leiding groot en belangrijk in de politiek.

Jan-Peter Balkenende

Het CDA zat zeventien jaar lang onafgebroken in het kabinet, eerst onder leiding van Van Agt (1977-1982) en vervolgens onder Lubbers (1982-1994). De glorie duurde tot 1994, toen het CDA bij de verkiezingen van 1994 twintig zetels verloor. Dit kwam onder andere door impopulaire kwesties en maatregelen over de Wet op de Arbeids Ongeschiktheid (WAO) en de Algemene Ouderdomswet (AOW). Onder Jan Peter Balkenende werd de partij opnieuw succesvol in 2002 met maar liefst 43 zetels. Het eerste kabinet Balkenende met LPF en VVD viel echter snel. De volgende kabinetten liepen ook niet voorspoedig. Zo stapte D66 in 2006 uit het kabinet en gingen CDA en VVD als minderheidskabinet verder. In 2010 stapte de PvdA uit het kabinet door onenigheid over de kwestie Uruzgan. Daarna kelderde het aantal zetels van het CDA hard, tot een dieptepunt bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2012 met maar 13 zetels. Het CDA was duidelijk toe aan een nieuwe koers.  Met Sybrand Buma als nieuwe leider hoopt de partij bij de verkiezingen van 15 maart meer zetels te halen in de Tweede Kamer.  

Bronnen:

Cda.nl: Verkiezingen Cda.nl: Geschiedenis Historiek.net: CDA geschiedenis

Rubrieken: 

Landen: 

Personen: 

Lees het augustusnummer van Geschiedenis Magazine

Lees hier wat je kunt verwachten van het komende nummer van Geschiedenis Magazine!

Lees Geschiedenis Magazine

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór 6 augustus een abonnement.

Alles over Begijnhoven? Lees Geschiedenis Magazine

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór 6 augustus een abonnement.

Alles over de Atjeh-oorlog? Lees Geschiedenis Magazine

Lees er het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór 6 augustus een abonnement.

Meld je nu aan voor onze nieuwsbrief. Het is gratis!

Waarom werd Nederland een monarchie? Het antwoord lees je in Geschiedenis Magazine

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór 6 augustus een abonnement.