Onderzoek naar planeet Mars

Phobos-Grunt, de Russische Mars sonde, zal waarschijnlijk op 16 januari neerstorten op aarde. Vorig jaar ging deze satelliet de ruimte in, maar als gevolg van technische mankementen belandde het in een baan om de aarde. Het gevaarte weegt zo’n 13 ton en kan nog radioactief materiaal bevatten (kobalt-57). De sonde had onderzoek moeten gaan doen op een maan van Mars, genaamd Phobos.

Onze buurplaneet Mars is al sinds de oudheid bekend, wat ook niet verwonderlijk is gezien het feit dat de rode planeet met het blote oog is waar te nemen. In de zestiende eeuw kon men de planeet voor het eerst goed bekijken, dankzij de uitvinding van de telescoop. Het duurde echter nog drie eeuwen voordat telescopen krachtig genoeg waren om ook het oppervlak te kunnen bestuderen. Er werden in de negentiende eeuw kaarten gemaakt van Mars en astronomen namen ‘geulen’ waar, later bekend als de Marskanalen. Wilde speculaties over leven op de planeet deden de ronde en sindsdien is één van de belangrijkste vragen van het Mars onderzoek: is er water en/of leven op Mars?

De eerste Mars sondes

Men kreeg Mars pas goed in beeld met behulp van speciale sondes die afreisden naar Mars. De allereerste was de Marshnik-1, gelanceerd door de Sovjet-Unie op 1 oktober 1960. Bij deze ging het echter al mis bij de lancering. Marshnik-2 faalde ook, Mars bleek nog onbereikbaar.  Een Amerikaanse Mars sonde slaagde wel: de Mariner-4, opgestegen in november 1964. Acht maanden later scheerde de sateliet langs Mars en voor het eerst had de mensheid een kans de planeet van dichtbij te bestuderen.

Gedetailleerde foto’s maakten gelijk duidelijk dat er van leven geen sprake was. Men zag een doods landschap zonder vegetatie op de foto’s. Mariner-10, gelanceerd op  30 mei 1971, werd als eerste succesvol in een baan rondom Mars gebracht, wat meer dan zevenduizend foto’s opleverde.Mariner-4

Landen op Mars

De volgende stap was het laten landen van sondes op Mars zelf, om grondmonsters te verzamelen en van heel dichtbij het oppervlak te bestuderen. Het Russische Mars-programma in de jaren zeventig leidde tot de eerste ‘aanraking’ met Mars, alleen de sondes overleefden de impact niet. Viking-I, gestuurd door NASA, landde wél heelhuids op 20 juli 1975. De twee decennia na het Viking-programma lag het Marsonderzoek vrijwel stil, doordat missies mislukten.

De Mars Global Surveyor die in 1997 de buurplaneet bereikte was de eerste succesvolle missie in twintig jaar. Hierop volgde de Mars Pathfider, ook in 1997 geland. De Pathfinder bracht een verkenningsvliegtuig naar Mars, genaamd de Sojouner, die over langere afstanden gedetailleerde foto’s heeft kunnen maken.

Toekomst van het Marsonderzoek

Tegenwoordig denkt men aan een bemande ruimtemissie naar Mars. De voorbereidingen hiervoor zijn al begonnen en wetenschappers voeren allerlei experimenten uit om erachter te komen hoe een dergelijke missie vorm moet krijgen. Naast een bemande missie heeft men nu ook veel interesse voor een studie naar de twee manen van Mars, Phobos en Deimos. Voorlopig moet Phobos nog even wachten, aangezien de Russische ruimtestonde Phobos-Grunt vervroegd terugkeert naar Aarde. De vraag of er water op Mars is (of is geweest), alsmede de vraag of er ooit leven is geweest, is nog niet volledig te beantwoorden.

Meer weten

Meer lezen over: 

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeau's!

En mis nooit meer de mooiste historische verhalen!