Stonewall cafe. Bron: Wikimedia Commons.

Stonewall riots en de Amerikaanse homorechtenbeweging

Na afloop van de Tweede Wereldoorlog bestond er onder de Amerikaanse bevolking een groot verlangen om terug te keren na de vooroorlogse situatie en alle veranderingen tegen te houden. Naast de communisten (met het 'McCarthyisme’) hadden ook homoseksuelen veel last van deze conservatieve houding. Vanwege hun alternatieve levensstijl werden ze regelmatig gediscrimineerd en zelfs beschouwd als een bedreiging van de nationale veiligheid. De onvrede binnen de homogemeenschap bereikte op 28 juni 1969 zijn hoogtepunt. De Stonewall riots betekenden het begin van de Amerikaanse homo-emancipatie.

Discriminatie van homo's

Homoseksuelen waren ‘gevoeliger voor afpersing’ en beschikten niet over ‘dezelfde emotionele stabiliteit als normale mensen’, aldus de onderminister van Buitenlandse Zaken James Webb. Vanaf 1952 werd homoseksualiteit door de American Psychiatric Association zelfs officieel aangemerkt als een ‘sociopathische personaliteitsstoornis’. Het resulteerde in een cultuur van wijdverspreide discriminatie, met beperkte carrièremogelijkheden voor openlijk homoseksuelen, de sluiting van gaybars en een verbod op het verkleden als een persoon van de andere sekse.

Homorechten in de VS

In reactie op deze ontwikkelingen ontstonden begin jaren ‘50 de eerste homorechtenbewegingen. De meeste van dit soort belangenorganisaties richtten zich met name op het verenigen en juridisch bijstaan van gediscrimineerde homoseksuelen, maar niet op het bevorderen van de homo-emancipatie. Zo was de Mattachine Society tegen het aangaan van de confrontatie en pleitte het in plaats daarvan voor de assimilatie van homoseksuelen in de samenleving, in de hoop dat de Amerikanen daardoor zouden realiseren dat zij ook normale mensen waren.

Stonewall Inn

Na twee decennia van discriminatie en uitsluiting had de onvrede binnen de homogemeenschap echter een hoogtepunt bereikt. De bom barstte uiteindelijk op zaterdag 28 juni 1969 om 1:20 uur ‘s ochtends bij een politie-inval in de Stonewall Inn, een door de maffia beheerde gaybar in het centrum van New York. De kroeg werd in die periode wel vaker binnengevallen, gemiddeld minstens een keer per maand. De standaardprocedure van de politie bestond daarbij uit het controleren van identiteitspapieren en het arresteren van alle travestieten, dragqueens en vrouwen die niet minstens drie vrouwelijke kledingstukken droegen. Op 28 juni verliep de inval echter allesbehalve standaard.

Stonewall riots

De mannen weigerden om hun identificatie te tonen en de dragqueens bleken niet bereid zich te onderwerpen aan de reguliere ‘gendercontrole’. De agenten besloten daarop alle aanwezigen te arresteren, maar er waren niet genoeg patrouillewagens om alle arrestanten te vervoeren. Terwijl daarop gewacht werd, liep de situatie volledig uit de hand. Ruim 2.000 demonstranten hadden zich buiten de kroeg verzameld en bekogelden de politie met alles wat voor handen was, waaronder bierflesjes, vuilnisbakken en muntgeld.

De agenten riepen versterkingen in en het protest liep uit op een massale vechtpartij. Pas om 4 uur ’s nachts wist de politie de straat schoon te vegen. Het protest was niet van te voren voorbereid, maar daarom niet minder massaal. “Heb je ooit weleens een flikker terug zien vechten? De tijden waren aan het veranderen. Het overheersende gevoel was ‘deze shit moet stoppen!’” aldus een anonieme deelnemer aan de rellen.

Emancipatie

De volgende ochtend waren de Stonewall riots groot nieuws, met als gevolg dat er die avond nog meer activisten kwamen protesteren. Uiteindelijk vonden er nog meerdere dagen rellen plaats in Greenwich Village, New York, dat uitgroeide tot de bakermat van de homo-emancipatie. In de nasleep van de Stonewall riots begonnen de activisten zich namelijk te verenigen in nieuwe belangenorganisaties, die wel bereid waren hun rechten actief op te eisen.

Ze traden hiermee onder meer in de voetsporen van de anti-Vietnam protesten en de burgerrechtenbeweging van Martin Luther King. Tot verrassing van zijn toehoorders sprak Barack Obama op 21 januari 2013 tijdens de tweede eedaflegging zijn steun uit voor het homohuwelijk. In zijn toespraak verwees Obama expliciet naar de burgerrechtenbeweging. ‘Homorechten zijn namelijk ook burgerrechten’, benadrukte de president. Obama refereerde in zijn historische toespraak ook aan de Stonewall riots. Het is voor het eerst in de geschiedenis dat een Amerikaanse president in zijn inaugurale toespraak expliciet zijn steun uitspreekt voor de emancipatie van homoseksuelen.

AFBEELDINGEN:

Bronnen

- '40 Years Later: A Look Back at the Turning Point for Gay Rights' - AARP- 'Stonewall Rebellion' - New York Times- 'The Stonewall Riots' - About.com- Citaten en afbeeldingen van Wikipedia

Landen: 

Tijdperken: 

75 jaar atoombom

Van 25 september 2020 t/m 17 januari 2021 toont Japanmuseum SieboldHuis de tentoonstelling ‘De bom. 75 jaar na Hiroshima en Nagasaki’. Wat zijn de gevolgen van de atoombom op de mensen en de omgeving?

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeaus!

Meld je nu aan voor onze nieuwsbrief. Het is gratis!

Ontdek Geschiedenis Magazine!

Verhalen over het herinneringserfgoed
Standbeelden, Gedenkzuilen, Plaquettes, Borstbeelden en Gedenkstenen door Eric Kastelein