zeepzieder verdwenen beroep ambacht

Verdwenen beroep: zeepzieder

Het ambacht van zeepzieder is grotendeels verdwenen en ook het woord kom je zelden nog tegen. Zieden betekent koken en zeepzieden is het proces van zeep maken. In de negentiende eeuw nam massaproductie in fabrieken langzaam het oudere handwerk over.

Productie van zeep

De eerste zeepachtige producten werden duizenden jaren geleden al gemaakt. Zo is er een recept daterend uit de tijd van de Babylonische koning Nabonidus (556-539 v.Chr.) waarin uhulu (as), cypresolie en sesamolie worden gemengd. Sommige Romeinse schrijvers beschimpten Keltische mannen voor het gebruik van zeep. Zelf wasten de Romeinen zich met olie. In de middeleeuwen waren diverse gilden van zeepmakers actief. Vaak concentreerden de productie van zeep is in bepaalde steden die goed aangeschreven stonden, zoals Marseille en Londen. 

De zeepzieder

De zeepzieder maakte zeep uit natuurlijke vetten als boter, reuzel en olie. Hij of zij kookte het vet in een koperen ketel en mengde dat met natronloog en potas (zout uit houtas). Zeep werd soms binnen huishoudens gemaakt of door kleine ambachtslieden. In de negentiende eeuw kwam de fabrieksmatige productie van zeep op gang. Hoewel de productie van zeep altijd is blijven bestaan, noemt niemand zich nog zeepzieder, behalve wellicht een enkele enthousiaste hobbyist.

Bronnen:

Dunn, Kevin M. (2010) Scientific Soapmaking: The Chemistry of Cold Process. (Clavicula Press)

Levey, Martin (1958). "Gypsum, salt and soda in ancient Mesopotamian chemical technology". Isis. 49 (3): 336–342

Vos, de. A. (2009) Samen kennen we de mosselman. Verdwenen beroepen- Het tweede couplet (Uitgeverij Scriptum)

Afbeelding:

Public Domain, Wikimedia Commons

Ook interessant: 

Rubrieken: 

Landen: 

Tijdperken: 

Onderwerpen: 

Jan van Schaffelaar

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 16 mei 23:59 u. een abonnement.

IJsbeerverhalen uit het Behouden Huys - Nova Zembla, 16de eeuw

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 16 mei 23:59 u. een abonnement.

Covers OA

Iedere maand meeslepende en prachtig geïllusteerde verhalen over de geschiedenis van Amsterdam.

Nieuw-Guinea, 1942: de bloedige strijd om de Kokoda-trail

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 16 mei 23:59 u. een abonnement.

Geschiedenis Magazine 4

Het komende nummer van Geschiedenis Magazine verschijnt omstreeks 30 mei. Neem vóór donderdag 16 mei 23:59 u. een abonnement om dit nummer zonder verzendkosten te ontvangen. 

Het ‘sterrenkamp’ in Bergen-Belsen

Lees het aankomende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 16 mei 23:59 u. een abonnement.