218 jaar oude traditie: het Haagse Hopje

De productie van het beroemde Haagse Hopje zal binnenkort verdwijnen uit Nederland. De fabriek in Sneek is onlangs overgenomen door de Zweedse snoepfabrikant Cloetta, die van plan is de productie te verhuizen naar Italië. Hiermee komt een einde aan een lange traditie, want de snoepjes werden al ruim 218 jaar in Nederland gemaakt.

De beroemde Nederlandse snoepjes zijn vernoemd naar de baron Hendrik Hop. Van 1782 tot 1792 was hij de Nederlandse gezant te Brussel. Toen die stad echter werd ingenomen door de Franse revolutionaire troepen werd hij teruggeroepen naar Den Haag. Hier nam baron Hop zijn intrek in het appartement boven de winkel van suikerbakker Van Haaren & Nieuwerkerk.

Ontdekking van de hopjes

In de 18e eeuw stond koffie bekend als een medicijn tegen allerlei pijntjes en kwalen. Baron Hop, die zelf last had van jicht, was dan ook een fervent koffiedrinker. Op een koude winteravond dronk hij het goedje met room en veel suiker, want dat zou pijnverlichtend werken. Toen hij zijn kopje half leeg gedronken had, zette hij het restant op de kachel en ging naar bed. De volgende ochtend ontdekte Hop dat zijn koffie veranderd was in een harde brok, die desalniettemin nog heerlijk smaakte.

Van Haaren & Nieuwerkerk

Hop verzocht vervolgens de suikerbakker Nieuwerkerk om het snoepje, dat hij zelf ‘De Swarte Oostervogt-brokken’ noemde, voor hem na te maken. Regelmatig moest de baron Den Haag verlaten voor zijn diplomatieke reizen, maar hij nam dan altijd een aantal van de koffiebrokken mee. Op deze manier introduceerde hij de snoepjes bij allerlei vorsten, diplomaten en adellieden, die vervolgens zelf ook al snel verslaafd raakten aan de hopjes. Uiteindelijk leverde Nieuwerkerk, die in 1794 officieel begon met de productie van de snoepjes, niet alleen aan het Nederlandse vorstenhuis, maar ook aan klanten in België, Engeland, Duitsland, Denemarken en zelfs het Russische Sint-Petersburg.

Concurrentie

Haags hopje met een Rademaker wikkel

Haags hopje met een Rademaker wikkel

Door het grote succes van Nieuwerkerk, en de dalende koffieprijs, ontstonden er in de loop van de 19e eeuw steeds meer hopjesfabrikanten. In 1900 waren er al rond de 60 bedrijfjes die het snoepje produceerden. Veruit de grootste concurrent van Nieuwerkerk was de fabrikant Rademaker, eveneens gevestigd in Den Haag. Hij wikkelde de hopjes in bedrukte papiertjes, waarop stond dat Rademaker de ‘enige echte’ hopjes maakte en dat men op moest passen voor namaak. Nieuwerkerk besloot deze claim aan te vechten, met vele processen tot gevolg.

Rademaker tegen Rademaker

In 1949 overleed de laatste telg van de bakkersfamilie Nieuwerkerk en werd de winkel overgenomen door de firma Rademaker uit Rotterdam. Desalniettemin besloot deze Rotterdamse Rademaker de strijd om de oorsprong van de Haagsche Hopjes tegen zijn Haagse naamgenoot voort te zetten. Pas in 1989 kwam er een einde aan de strijd, toen de Reclame Code Commissie besliste dat de Haagse Rademaker zijn leus van ‘de enige echte’ moest veranderen in ‘de enige echte Rademaker hopjes’.

Buitenlandse overname

Ondertussen was het bedrijf echter al niet meer in handen van een Rademaker, want in 1971 werd de fabriek overgenomen door het Belgische Continental Sweets. Inmiddels is het geheel in handen van de Zweedse snoepjesfabrikant Cloetta, die besloten heeft de productie te verhuizen naar Italië. Hiermee komt er een einde aan een eeuwenoude traditie, die begon toen Baron Hop besloot zijn koffie niet op te drinken.

Meer weten

Neem nu een abonnement en krijg drie schitterende cadeau's!

En mis nooit meer de mooiste historische verhalen!

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeau's!