De slag aan de Boyne tussen Jacobus II van Engeland en Willem III van Oranje. Een schilderij van Jan van Huchtenburgh.

De Battle of the Boyne / Slag aan de Boyne

Twaalf juli, in Engeland kortweg 'The twelfth' genoemd, is voor de Engelse en Ierse protestanten een belangrijke dag. Op die dag herdenken zij de overwinning van de protestantse koning-stadhouder Willem III op de katholieke Jacobus II van Engeland.

Conflicten tussen katholieken en protestanten

De perikelen tussen katholieken en protestanten in Engeland gaan al terug tot de middeleeuwen. In 1534 stichtte Hendrik VIII van Engeland de Anglicaanse kerk, en vanaf dat moment stonden de twee kerkrichtingen tegenover elkaar. In de zeventiende eeuw was de vijandschap tussen hen alleen maar groter geworden. In 1685 probeerde koning Jacobus II wetten voor gelijkberechtiging van katholieken en protestanten door het parlement te krijgen. Met harde middelen, zoals intimidatie en het gevangenzetten van Anglicaanse bisschoppen.

Willem wordt William

De protestanten voelden zich zo bedreigd dat zij stadhouder Willem III van Oranje-Nassau, de stadhouder van de Nederlanden, verzochten om in te grijpen. Deze was namelijk getrouwd met Maria Stuart, dochter van Jacobus II. Mary was dus een kroonpretendent. Omdat een katholieke troonopvolger van Jacobus op komst was, moest er snel gehandeld worden. In 1688 stak Willem met een leger van meer dan 20.000 soldaten over naar Engeland, waar hij op 15 november aan land ging. Jacobus sloeg enkele dagen later op de vlucht en William and Mary werden de nieuwe koning en koningin van Engeland. Dit wordt de Glorious Revolution genoemd.

Slag bij de Boyne

Toch bleef hun macht bedreigd, want Jacobus had nog veel steun, met name in Ierland en Schotland. Op 12 juli 1690 troffen de legers van Willem en Jacobus elkaar bij de Ierse plaats Drogheda, aan de rivier de Boyne. Willem won en consolideerde daarmee zijn machtsbasis. Jacobus II sleet zijn dagen in ballingschap in Frankrijk.

Nasleep in Noord-Ierland

Al vanaf 1691 wordt de overwinning van King Billy, zoals de Engelse protestanten Willem noemen, ieder jaar door hen gevierd. In 1795 werd in Noord Ierland de Oranjeorde opgericht. Deze orde is alleen toegankelijk voor protestanten en is zeer anti-katholiek. Vanaf 1796 organiseerde de orde zogenaamde Oranjemarsen om de protestantse overwinning te herdenken. Het hoogtepunt van deze marsen is op 12 juli, de herdenkingsdag van de Slag bij de Boyne. Omdat de katholieken deze marsen als zeer provocerend beschouwen, doen zich geregeld incidenten voor tijdens het marsseizoen.

Afbeelding

Meer weten

En mis nooit meer de mooiste historische verhalen!

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeau's!