Geschiedenis van Hoorn

Geschiedenis van Hoorn

Het Westfries Museum in Hoorn heeft drieënhalf jaar gewerkt aan een bijzondere tentoonstelling. Met behulp van een Oculus Rift-bril kunnen mensen binnenkort een wandeling maken door een digitale versie van het zeventiende-eeuws Hoorn. Hoorn is een van de oudste steden van Noord-Holland en was lange tijd een belangrijk bestuurlijk en economisch centrum van de regio.

Ontstaan van Hoorn

Hoe en waar Hoorn precies ontstaan is, is niet helemaal duidelijk. Een legende vertelt dat een zoon van de legendarische Friese koning Radboud in de achtste eeuw een plaats stichtte en die naar zichzelf noemde. De zeventiende eeuwse Hoornse geschiedschrijver Velius schreef dat Hoorn zo rond 1300 gesticht moet zijn, aan de monding van het veenriviertje de Gouw. De oudste archeologische vondsten die in Hoorn gevonden zijn, zijn nog een eeuw ouder. Het zou echter goed kunnen dat er al eerder nederzettingen waren, maar dat die door de Zuiderzee overstroomd zijn.

Middeleeuwse groei

De ligging aan de monding van de Gouw zorgde ervoor dat de nederzetting aantrekkelijk was voor handelaren. Via de rivier was er contact mogelijk met andere nederzettingen in West-Friesland en via zee werd contact gelegd met steden verder weg. Vanaf ongeveer 1300 worden handelslieden uit Hoorn vermeld in verschillende archieven van steden aan de Oostzee en in Vlaanderen. Het ging de nederzetting goed en in 1356 was het plaatsje al rijk genoeg om stadsrechten te kunnen kopen. De stad sloot zich later aan bij Filips de Goede waardoor de stad gebruik kon maken van het grote handelsnetwerk van het Bourgondische Rijk. In de Hoekse en Kabeljauwse twisten vochten troepen uit Hoorn tegen Jacoba van Beieren.


Titel: Holland is een eiland - De Batavia van Hadrianus Junius Medicus Hornanus
Redactie: Nico de Glas (vert. en inl.)
ISBN: 9789087042141
Uitgever: Verloren
Prijs: €45,-

   


De Gouden Eeuw

Een andere politieke keuze die de stad succes bezorgde, was het aansluiten bij de Opstand tegen de Spanjaarden. Nadat in 1572 Den Briel door de Geuzen veroverd werd, koos Hoorn, samen met de rest van de regio, partij voor Willem van Oranje. In deze strijd namen Hoornse schepen het met succes op tegen een Spaanse vloot op de Zuiderzee. De groei en welvaart die de Nederlanden tijdens en na de Tachtigjarige oorlog doormaakten, hadden ook hun effect op Hoorn. Hoorn werd het bestuurlijke en economische centrum van het gebied ten noorden van het IJ. De VOC, de WIC, maar ook de Noordse Compagnie en de Admiraliteit vestigden zich in de stad. Jan Pieterszoon Coen, de beroemde schipper Bontekoe, maar ook de naamgevers van Kaap Hoorn, vertrokken vanuit de haven van Hoorn.

Hoorn raakt in verval

Hoorn kon echter niet concurreren met Amsterdam. Steeds meer schepen voeren Hoorn voorbij en langzaamaan ging het bergafwaarts met de stad. De stichting van de Bataafse Republiek na de Franse Revolutie, maakte een einde aan alle bestuurlijke functies van Hoorn. In de negentiende eeuw bloeide de handel nog even op, dankzij de grote agrarische productie van het gebied rondom de stad. De Hoornse kaasmarkt werd de belangrijkste van de provincie. In de twintigste eeuw verdween die marktfunctie weer, maar Hoorn bleef een belangrijke stad voor de regio. Halverwege de eeuw kreeg de stad een nieuwe functie als ‘overloop’ voor Amsterdam, dat uit zijn voegen barstte. De stad vervult nu een streekfunctie voor onderwijs, gezondheidszorg en winkels. De stad probeert zich ook met succes tot toeristencentrum te ontwikkelen. In het Japanse Nagasaki Holland Village is een stuk van de stad nagebouwd.

Meer weten

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeau's!

En mis nooit meer de mooiste historische verhalen!