Vierdaagse Zeeslag

Vierdaagse Zeeslag: overwinning van Michiel de Ruyter op de Engelsen

De Vierdaagse Zeeslag, die woedde van 11 tot 14 juni 1666, was één van de langste zeeslagen uit de geschiedenis. Tijdens deze bloedige confrontatie in de Tweede Engels-Nederlandse Oorlog verloren de Nederlandse en Engelse vloten beiden meer dan 1.000 man. De Engelsen raakten echter de meeste schepen kwijt, waardoor zij tegenwoordig worden aangemerkt als de verliezers van de slag. Vroeger werd de Vierdaagse Zeeslag ook vaak gezien als ‘onbeslist’.

De Vierdaagse Zeeslag werd uitgevochten in het kader van de Tweede Engels-Nederlandse Oorlog (1665-1667). Nadat beide landen al eerder met elkaar in conflict waren tijdens de Eerste Engelse Oorlog (1652-1654) leidden conflicten in de overzeese gebieden, de aanscherping van Engelse Scheepvaartwetten en de bemoeienis van de Engelsen bij de Nederlandse interne politiek in 1665 tot een nieuwe oorlog. De Engelsen behaalden in de Slag bij Lowestoft op 13 juni 1665 een grote overwinning, waarbij de Nederlandse admiraal Jacob van Wassenaer Obdam met zijn vlaggenschip en al de lucht in ging.

Nieuwe Nederlandse vloot

De Engelsen hadden door deze overwinning een tijd lang vrij spel op de Noordzee. Een jaar na Lowestoft was de Nederlandse vloot echter weer hersteld, waarna admiraal Michiel de Ruyter de confrontatie met de Engelsen zocht. De Nederlandse vloot, die bestond uit 84 schepen, kwam de Engelse vloot op 11 juni 1666 voor het eerst tegen voor de kust bij Duinkerken. De Engelse vloot was echter aanmerkelijk kleiner, aangezien de Engelse admiraal George Monck één derde van zijn vloot achter een, niet bestaande, Franse vloot had aangestuurd. De Engelsen moesten het daarop met 56 schepen opnemen tegen de Nederlandse overmacht.

Eerste Dag

De Engelse vloot begon ondanks haar numerieke achterstand voortvarend aan de confrontatie. Zij viel rond het middaguur van 11 juni de Nederlandse achterhoede onder admiraal Cornelis Tromp aan, waarna de strijd losbarstte. De Engelse Swifstsure werd al snel buit gemaakt door de Nederlanders, waarbij de Engelse viceadmiraal William Berkely door een kogel in zijn hals om het leven kwam. De Seven Oaks en de Loyal George die de Swifstsurete hulp schoten werden ook veroverd door de Nederlanders. De eerste dag was echter niet een compleet succes voor de Nederlanders. Aan het einde van de dag verloren zij admiraal Cornelis Evertsen, die in een conflict met het vlaggenschip van de Britse admiraal Harman door een kanonskogel doormidden werd gemaaid.

Engelse vlucht

Nadat de strijd om tien uur ’s avonds werd gestaakt waagde admiraal Monck zich in de vroege ochtend van 12 juni aan een nieuwe aanval op de Nederlandse vloot. Beide vloten raakten zwaar beschadigd, waarna De Ruyter na een windstilte het initiatief overnam. Aan het eind van de ochtend zag het er echter slecht uit voor de Nederlanders. Van de achterhoede was nog maar een vijftal schepen over en de grote Spiegel, met viceadmiraal Abraham van der Hulst, was ook verloren gegaan. De Engelsen roken daarop de overwinning en vielen opnieuw aan. Na verschillende passeergevechten bleek echter dat de Nederlandse vloot er helemaal niet zo slecht voorstond en zij bracht grote schade toe aan de Engelsen. Nadat er een nieuw Nederlands eskader van twaalf schepen aan de horizon verscheen sloegen de Engelsen op de vlucht.

Prince Royal

De derde dag van de Vierdaagse Zeeslag kenmerkte zich vooral door de Nederlandse achtervolging van de Engelse vloot. Aan het eind van de dag werd de Prince Royal, het vlaggenschip van admiraal George Ayscue veroverd, voordat de slag op de vierde dag beslist werd. Na een aantal kleine schermutselingen werd het grootste deel van de Engelse vloot omsingeld. Een wanhopige doorbraakpoging richting een aantal zandbanken was echter succesvol, waarna De Ruyter zich door een dichte mistbank genoodzaakt zag om de achtervolging te staken.

Afloop Tweede Engelse Oorlog

De Engelsen verloren uiteindelijk zo’n 1.500 man tijdens de Vierdaagse Zeeslag. De Nederlandse verliezen lagen niet veel lager, maar zij verloren slechts vier schepen, tegenover tien schepen voor de Engelsen, waardoor de Nederlanders zich de morele winnaars voelden. Het kostte de Engelsen echter niet veel tijd om te herstellen van hun verliezen, want twee maanden later wonnen zij de Tweedaagse Zeeslag van de Nederlandse vloot. De Ruyters beroemde Tocht naar Chatham besliste de oorlog in juni 1667 in Nederlands voordeel, waarna de Engelsen op 31 juli 1667 de Vrede van Breda ondertekenden.

Rubrieken: 

Landen: 

Personen: 

Tijdperken: 

Lees Geschiedenis Magazine

Lees het  komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 29 oktober 16:00 u. een abonnement.

Lees Geschiedenis Magazine

Lees het  komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 29 oktober 16:00 u. een abonnement.

Iedere maand meeslepende en prachtig geïllusteerde verhalen over de de geschiedenis van Amsterdam.

Alles over Oldenbarnevelt lees je in Geschiedenis Magazine

Lees het  komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 29 oktober 16:00 u. een abonnement.

75 jaar atoombom

Van 25 september 2020 t/m 17 januari 2021 toont Japanmuseum SieboldHuis de tentoonstelling ‘De bom. 75 jaar na Hiroshima en Nagasaki’. Wat zijn de gevolgen van de atoombom op de mensen en de omgeving?

Lees Geschiedenis Magazine

Lees het  komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 29 oktober 16:00 u. een abonnement.