Watersnood 1953 [Overstromingsplaatjes]

Watersnoodramp van 1953

In de nacht van zaterdag 31 januari op zondag 1 februari 1953 voltrok zich in de provincies Zeeland, Brabant en Zuid-Holland een nationale catastrofe. Een verwoestende noordwesterstorm bereikte de Zuidwestkust van Nederland en liet het water tot ongekende hoogte stijgen. Dijken braken door en denderende vloedgolven van wel twee meter hoog lieten de polders volstromen. De desastreuze gebeurtenis werd bekend als de Watersnoodramp van 1953.

“Weersverwachting, geldig tot morgenavond. Gedurende de nacht vooral in de kustprovincies tijdelijk zware storm. Overigens, stormachtige tot krachtige wind. […] Guur weer, met wisselende bewolking en nu en dan regen-, hagel- of sneeuwbuien”, zo deelde het weerbericht aan de Nederlandse bevolking mee op zaterdag 31 januari. Er werd dus wel rekening gehouden met enige wateroverlast, maar de voortekenen waren niet uitzonderlijk. Ondanks dat het waterpeil hoger stond dan normaal, was niemand was bedacht op het drama dat zich tijdens de nacht die volgde zou voltrekken.

Verwoestende springvloed

Een zeer zware storm van windkracht tien tot elf, met windstoten van 144 kilometer per uur, bereikte in het holst van de nacht tijdens hoogwater de Nederlandse kust. Een springvloed stuwde het waterpeil op tot wel 4,5 meter boven NAP. Vanaf drie uur ’s nachts braken verscheidene dijken door, waarna in een paar uur tijd grote delen van Zeeland, West-Brabant en Zuid-Holland onder water liepen. Een oppervlakte van bijna 200.000 hectare veranderde plots in een rampgebied.

Langzaam doordringend besef

In de loop van de ochtend drong langzaam maar zeker het besef door dat Nederland was getroffen door een zeer ernstige ramp, hoewel niemand nog de gevolgen in kon schatten. “Goedemorgen luisteraars, hier is Hilversum Nederland. Het is vandaag 1 februari, 1953. In verscheidene plaatsen in het westen van het land is een noodtoestand ontstaan, door abnormaal hoge waterstand”, klonk het op de radio. De rest van de dag stond voor velen in het teken van angst en grote onzekerheid. De telefoonlijnen in de getroffen gebieden waren allemaal verbroken, waardoor voor velen onduidelijk was in wat voor situatie vrienden en familie zich bevonden.


280_99999_5836_9789087045470.pcovr.Lak

Titel: Hollanders en het water - Twintig eeuwen strijd en profijt
Auteur: Eelco Beukers
ISBN: 9789065509734
Uitgever: Verloren
Prijs: €32,-

 


Watersnood 1953

Reddingsacties

Al snel werden verscheidene reddingsacties op touw gezet. Reddingssloepen en door paarden getrokken huifkarren brachten op plekken waar dat mogelijk was veel drenkelingen in veiligheid. In de loop van de dag werden ook helikopters ingezet, om mensen die hun toevlucht tot zolders en daken hadden genomen te behoeden voor de verdrinkingsdood. Daarbij schoten landen als Engeland, België en de Verenigde Staten te hulp. Beroepsmilitairen en dienstplichtigen moesten zich in verband met de watersnood onmiddellijk melden bij hun garnizoen. Veel vrijwilligers droegen eveneens een steentje bij met kleinschalige reddingsacties, of door hongerige hulpverleners en getroffenen te voorzien van brood, soep en koffie.

Gevolgen van de watersnoodramp

Hoewel de reddingsacties ordelijk en kalm verliepen en de hulpverlening adequaat en succesvol optrad, was het meeste leed al geschied gedurende de nacht. In de dagen die volgden werd langzaam maar zeker de balans opgemaakt. Bij de watersnoodramp kwamen ruim 1800 mensen om het leven en raakten meer dan 100.000 personen van het één op het andere moment dak- en bezitloos. Aan gebouwen en infrastructuur was onherstelbare schade toegebracht en ook de veestapel was niet ontzien: duizenden kadavers werden geborgen. De watersnoodramp deed alle energie en moeite, die in de naoorlogse jaren door veel inwoners in de wederopbouw van het gebied was gestoken, in één nacht teniet.

Watersnood 1953. Ouwerkerk, politie op droge plaatsen

Inzamelingacties

In de weken die volgden op de watersnoodramp werden landelijke hulp- en inzamelingsacties op touw gezet, wat in totaal zo’n 138 miljoen gulden opleverde. Zo hield NCRV-radiopresentator Johan Bodegraven een belangrijke geldinzamelingsactie op 7 februari, tijdens zijn radioprogramma Beurzen open, Dijken dicht. Ook werden er vanuit het buitenland veel hulpgoederen naar Nederland gestuurd; zoveel zelfs dat het Rode Kruis een deel daarvan uiteindelijk overhevelde naar derdewereldlanden.

Deltacommissie

Drie weken nadat Nederland was getroffen door de watersnoodramp, werd op 21 februari 1953 de Deltacommissie opgericht, onder leiding van de toenmalige minister van Verkeer en Waterstaat, Jacob Algera. De commissie streefde ernaar om op korte termijn maatregelen te nemen die een toekomstige watersnoodramp moesten voorkomen. Zij baseerden zich hierbij deels op plannen die vanaf de jaren ’20 al door Rijkswaterstaat waren gemaakt, en waar onder meer de Afsluitdijk (1932) uit was voortgekomen. In de tweede helft van de 20e eeuw verwezenlijkte de Deltacommissie verscheidene nieuwe dammen, een stormvloedkering en dijken die voldeden aan de vastgestelde, veilige ‘deltahoogte’. In 2013 was het precies zestig jaar geleden dat Nederland werd getroffen door de natuurramp. Ter gelegenheid hiervan werd rond 1 februari door middel van verscheidene herdenkingen landelijk stilgestaan bij de watersnoodramp van 1953, en worden de slachtoffers van de watersnoodramp gememoreerd.  

 

afbeeldingen:

Nationaal Archief, Fotocollectie Anefo. Watersnood 1953 ,Overstromingsplaatjes: 

 

Meer weten

Neem nu een abonnement en krijg drie schitterende cadeau's!

En mis nooit meer de mooiste historische verhalen!

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeau's!