Home » Reportage
Slag bij Quatre-Bras

Slag bij Quatre Bras, Nederlands verzet tegen Napoleon

Nederlandse strijdkrachten onderscheidden zich tegen Napoleon. In de slag bij Quatre Bras wilden de Fransen een doorbraak forceren, maar stuitten zij op Nederlands verzet.  De gevechten bij Quatre Bras, waarbij 8.000 doden vielen, vormden de opmaat naar de Slag bij Waterloo.

In de middag van 15 juni 1815 marcheerden de geallieerden naar het zuiden van België. Zij betraden het strijdperk in antwoord op de honderd dagen van Napoleon van Napoleon. De Franse veldheer liet zijn generaal Ney een doorsteek maken bij Quatre Bras, 50 kilometer onder Brussel. De Fransen wilden met deze doorbraak de geallieerden van elkaar isoleren, de Pruisen vernietigen en vervolgens afrekenen met de Engelsen. 

Eigenzinnige prins Willem 

Terwijl de geallieerde opperbevelhebber Wellington zijn kunsten vertoonde op een gala, snelden de mannen van de Nederlandse kroonprins Willem het Franse gevaar tegemoet. De Oranjetelg werd door Wellington gewantrouwd vanwege zijn roekeloze gedrag. Überhaupt twijfelde de Britse veldheer aan de loyaliteit van zijn Nederlandse en Belgische soldaten. Voor Willem was het in Quatre Bras zaak zijn leiderschap te tonen.

Net als bij eerdere campagnes handelde de prins naar eigen inzicht. Hij negeerde het commando van Wellington, zond zijn officieren naar het front en positioneerde een groep in het nabijgelegen bos van Bossu. Met deze tactiek wilde hij de indruk wekken dat hij over een grote troepenmacht beschikte. In werkelijkheid telden de Nederlanders 7000 voetsoldaten, 50 ruiters en 18 kanonnen. De Fransen, aangevoerd door Ney, kwamen voor de dag met 16.000 man infanterie, 18000 krijgers te paard en 18 kanonnen.

De volgende ochtend openden de Franse troepen de aanval. Na charges van de cavalerie-eenheden bombardeerden zij tegen 14:00 uur de Nederlandse stellingen. In de minderheid en overklast door de superieure Franse cavalerie streden de Nederlandse soldaten voor het behoud van hun posities. De Nederlandse troepen wilden de Franse aanval lang genoeg tegenhouden tot zij versterkt werden door de Engelsen. De toenemende Franse druk deed de Nederlandse linkerflank bezwijken, maar de verdedigers hielden stand bij een boerderij in Gémioncourt. Een Nederlandse eenheid, de Nassause jagers, wilden het tij keren met een charge. Hun verrassingsaanval werd evenwel gepareerd door Ney die honderden gevangenen maakte.

De Britse bondgenoten in actie

Met de komst van de Engelsen, stormden de Nederlandse ruiters weer naar voren. Na enkele succesvolle charges werden zij bij terugkomst per ongeluk neergemaaid door Schotse Highlanders. Zij herkenden hun Nederlandse bondgenoten niet in het strijdgewoel. De boerderij in Gémioncourt wisselde enkele keren van bezetter, maar kwam tegen het eind van de middag in Franse handen.

Nu lag de weg naar het bos van Bossu open, maar Ney aarzelde, omdat hij wellicht in een hinderlaag zou lopen. Bovendien moest hij een korps afstaan aan Napoleon die even verderop de Pruisen aanviel. De slag eindigde in een tactische overwinning voor de Fransen, maar de Britten behaalden een strategisch voordeel dat zij twee dagen later benutten in de slag bij Waterloo. De inspanningen van de Nederlanders hadden de Britten de gelegenheid gegeven tot een tegenoffensief. Toch zijn de Engelse historici verdeeld over de Nederlandse inbreng.

Sommigen roemen de moed van prins Willem. Anderen beschouwen het Nederlands optreden als tactisch geklungel dat de geallieerden bijna noodlottig werd.

Bronnen:

Afbeelding:

  • Schilderij van Jan Willem Pieneman [Public domain], via Wikimedia Commons

Ook interessant: 

Rubrieken: 

Landen: 

Tijdperken: 

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 20 mei 16:00 u. een abonnement. 

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 20 mei 16:00 u. een abonnement.

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 20 mei 16:00 u. een abonnement. 

Lees Geschiedenis Magazine

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 20 mei 16:00 u. een abonnement.

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 20 mei 16:00 u. een abonnement.

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 20 mei 16:00 u. een abonnement.