de Hertog van Alva in de Raad van Beroerten

De hardvochtige Hertog van Alva en zijn Raad van Beroerten

Themamaand Tachtigjarige Oorlog – De Hertog van Alva kreeg vanwege zijn keiharde optreden in de Nederlanden de bijnaam "IJzeren Hertog." Hij moest de onrust in de Nederlanden na de Beeldenstorm herstellen. Een belangrijke stap in deze missie was de door hem opgerichte Raad van Beroerten.

Toen in 1566 in de Nederlanden de Beeldenstorm uitbrak, was de maat voor de Spaanse koning Filips II (1527-1598) vol. Landvoogdes Margaretha van Parma (1522-1586), die tot dan toe toezicht hield in de Nederlanden, werd vervangen door generaal Don Fernando Álvarez de Toledo, beter bekend als de Hertog van Alva (1507-1582). De militair was erg geliefd in Spanje, onder meer vanwege zijn succesvolle krijgstochten tegen de Fransen in 1524. De Hertog van Alva kreeg van Filips II een aantal opdrachten, zoals het instellen van nieuwe Nederlandse bisdommen en het bestraffen van ketters en opstandelingen die meededen aan de Beeldenstorm.

Oprichting Raad van Beroerten

In september 1567 arriveerde de Hertog van Alva in Brussel. Hij stelde meteen orde op zaken. Zo ontnam hij privileges van de adellijke bevolking en voerde hij belastingverhogingen door op roerende goederen, die bekend werden als de Tiende Penning. De meest beruchte maatregel die de Hertog van Alva nam, was de oprichting van de Raad van Beroerten op 20 september 1567. Deze rechtbank had de taak om opstandelingen en ketters te bestraffen. De raad, waarin twee Spaanse rechters rechtspraken, kreeg vanwege het hoge aantal opgelegde doodvonnissen als bijnaam "de Bloedraad." Tussen de 6.000 en 8.000 protestanten werden door de raad veroordeeld. Hiervan kregen er 1071 de doodstraf. Veel edelen, waaronder Willem van Oranje (1533-1584), sloegen op de vlucht naar het buitenland en ontsprongen hiermee de dans. Naast de vonnissen werden ook verbeurdverklaringen van geld en goederen opgelegd. De opbrengst ging naar de Spaanse schatkist. Het harde optreden van de Raad van Beroerten en van de Hertog van Alva zorgden voor veel paniek onder de burgers in de gewesten. Als gevolg hiervan vluchtten veel inwoners naar onder meer Frankrijk en Engeland.

Hertog van Alva was meer van plan  

Maar de "IJzeren Hertog" had meer in petto. Toen tijdens de Slag bij Heiligerlee op 23 mei 1568 de koningsgezinde stadhouder Jan van Ligne sneuvelde, nam hij wraak. Hij vermoordde in Brussel achttien edelen. Twee daarvan waren Lamoraal van Egmont en Filips van Montmorency, beter bekend als de graaf van Egmont en de graaf van Horne. Dit waren twee vooraanstaande edelen die goed bevriend waren met Willem van Oranje. Op 5 juni 1568, een dag nadat Alva het doodvonnis tekende, werden van Egmont en van Horne op de Grote Markt in Brussel geëxecuteerd.

Einde van de Raad van Beroerten

In 1573 vertrok de Hertog van Alva uit de Nederlanden, maar dit betekende nog niet het einde van de Bloedraad. Doodvonnissen waren vanaf toen wél verleden tijd. Pas drie jaar later, op 14 mei 1576, werd de Raad van Beroerten opgeheven. Hiermee kwam na negen jaar een einde aan het schrikbewind van de "ijzeren Hertog." Op 11 december 1582 overleed hij in het Portugese Tomar.

 

Afbeelding:

Wikimedia Commons: Hertog van Alva

Bronnen:

 

 

 

Meer weten

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeau's!

De Barbaren geeft een schitterend overzicht van de voorouders van de hedendaagse Europeanen.