De Leidse buskruitramp

Leiden 1807 - Een schip met aan boord duizenden kilo’s buskruit vaart via Leiden van Haarlem naar Delft. In de middag vaart het schip langs de Steenschuur in Leiden. Er gaat iets mis aan boord en een enorme ontploffing doet de stad opschrikken. Op 12 januari 1807 vindt de Leidse buskruitramp plaats met meer dan honderd doden als gevolg.

Leiden was aan het begin van de negentiende eeuw een stad in verval. Er heerste grote werkloosheid en armoede. De straten zaten vol met bedelaars en veel inwoners waren weggetrokken. Leegstand en het verval van huizen domineerden het stadsbeeld. In 1795 had Leiden nog maar 35.000 inwoners.

Landelijke geldinzamelingsactie

Nederland werd tijdens de buskruitramp geregeerd door Lodewijk Napoleon (1806-1810). Hij probeerde Leiden nieuw leven in te blazen. Zo organiseerde hij een landelijke geldinzamelingsactie voor de stad. Ook kregen Leidenaren vrijstelling van bepaalde belastingen en kreeg de stad een garnizoen, wat weer werkgelegenheid met zich meebracht.

Een ontploft kruitschip

Leiden werd tijdens de Franse tijd (1795-1813) opgeschrikt door een grote ramp. Door de ontploffing van het kruitschip verdween een hele woonwijk.  Veel gebouwen waren beschadigd en er waren 160 doden en ongeveer 2000 gewonden. Zelfs in verder weg gelegen wijken waren ramen kapot gesprongen. Het lawaai van de ontploffing was zo hard dat mensen uit Den Haag de knal hoorden.

Koning Lodewijk Napoleon bezoekt de plek van de ramp

Wat de oorzaak was van de ontploffing is niet bekend. Er zijn verhalen dat het kwam door dat een bemanningslid onvoorzichtig aan het koken was. Koning Lodewijk Napoleon was gauw op de plek van de ramp aanwezig. Ook de hulp kwam snel op gang, maar het puinruimen duurde nog weken. Hij zette duizend soldaten aan het werk om de stad weer op te bouwen. Bakkers in Delft kregen de opdracht om broden te bakken voor de getroffenen en er werd een speciaal rampenfonds opgericht. Een nationale collecte bracht bijna 2 miljoen gulden op.

Buskruitvervoer door stadswijken verboden

Vanwege de ramp werd het vervoer van buskruit door dichtbevolkte stadswijken voortaan verboden. Bij de plek van de ontploffing is tegenwoordig een plaquette terug te vinden ter herinnering aan de gebeurtenis op 12 januari 1807.

Meer weten

Meer lezen over: 

Landen: 

Tijdperken: 

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeau's!

En mis nooit meer de mooiste historische verhalen!