Frans-Duitse oorlog

De Franse president François Hollande en de Duitse bondskanselier Angela Merkel ontmoetten elkaar vanavond om de EU-top van donderdag en vrijdag voor te bereiden. Verondersteld wordt dat Merkel minder goed kan opschieten met Hollande, dan met zijn voorganger Nicolas Sarkozy. Dit is kenmerkend voor de band van Frankrijk en Duitsland in de geschiedenis die vaak gepaard ging met spanningen en conflicten. Het meest concrete voorbeeld hiervan is de Frans-Duitse oorlog.

Al jarenlang waren er spanningen tussen Frankrijk en de verschillende Duitse staten, waaronder Pruisen. Met het aantreden van Otto von Bismarck (1815-1898) als minister-president van Pruisen werden deze spanningen vergroot. Bismarck streefde namelijk naar een Duits Rijk onder heerschappij van Pruisen. Deze ambitie zou ten koste gaan van enkele Franse gebieden, zoals Elzas-Lotharingen. Frankrijk zou in Bismarcks ogen moeten worden uitgeschakeld om de opmars van een verenigd Duitsland mogelijk te kunnenmaken.

Duitse Eenheid

Niet alleen het azen van Bismarck op Franse gebieden was een reden om een conflict met Frankrijk uit te lokken. Hij meende dat een conflict an sich al wenselijk zou zijn, omdat hij van mening was dat er eenheid zou ontstaan tussen de Duitse staten als ze verenigd werden in de strijd tegen een gemeenschappelijke vijand.

Aanleiding van de Frans-Duitse Oorlog

De uiteindelijke aanleiding voor een oorlog tussen Frankrijk en Duitsland was de kwestie van de Spaanse troonopvolging. De Fransen waren tegen de benoeming van de Duitse prins Leopold van Hohenzollern. De Pruisische koning Wilhelm I gaf de Fransen gelijk en benoemde Leopold niet. Hierop stuurde Napoleon III een gezant naar de koning met de uitdrukkelijke wens dat Wilhelm zou beloven dat Leopold nooit koning van Spanje zou worden. Wilhelm stuurde een brief terug naar Napoleon III waarin hij ‘in nette bewoording’ weigerde. Bismarck zorgde er echter voor dat een ingekorte versie van het telegram, het zogenaamde ‘Emser Depesche’ uitlekte naar de Franse pers. De Fransen vatten de weigering van de koning op als ‘een grove belediging’ en verklaarden op 19 juli 1870 de oorlog aan Pruisen. Precies zoals Bismarck wilde.

Oorlog tussen Frankrijk en Duitsland

De oorlog werd vooral op Frans grondgebied uitgevochten en de Noord-Duitse staten wisten, onder leiding van Pruisen en met behulp van de Zuid-Duitse staten, de overwinning te behalen. Hierbij werd ook, wederom zoals Bismarck in gedachten had, de superioriteit van het Pruisische leger aangetoond. Uiteindelijk werd de wapenstilstand op 26 februari 1871 getekend en maakte het Duitse leger een zegetocht over de Champs Élysées.

Gevolgen Frans-Duitse Oorlog

Frankrijk moest een gigantische oorlogsschatting betalen en het verlies van de oorlog werd door de Fransen als de ultieme vernedering gezien. Zodoende ontstonden er hardnekkige wraakgevoelens, die uiteindelijk mede zouden leiden tot het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Duitsland had, zoals Bismarck al voorspeld had, wel de eenwording door strijd bereikt die hij voor ogen had. Het nieuwe Duitse keizerrijk werd uitgeroepen en Bismarck werd de eerste rijkskanselier van de jonge natie.

Strijdbijl tussen Frankrijk en Duitsland

Pas halverwege de 20e eeuw, na twee wereldoorlogen en meer dan tachtig jaar van conflict, werd de strijdbijl tussen Frankrijk en Duitsland begraven. De twee landen zijn nu elkaars belangrijkste handelspartners en politieke samenwerking is dan ook van belang. Angela Merkel had een goede verstandhouding met de vorige president van Frankrijk, Sarkozy. Bij de eerste ontmoeting tussen Hollande en de Duitse bondskanselier leek de houding van de staatshoofden echter wat gereserveerder. Dit heeft alles te maken met de uiteenlopende meningen die zij hebben over het oplossen van de Europese financiële crisis.

Meer weten

Neem nu een abonnement en krijg drie schitterende cadeau's!

8x per jaar de beste geschiedenis in de bus

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeau's!

En mis nooit meer de mooiste historische verhalen!