Het Sint-Nikolaasfeest, Jan Steen, 1665.

Tradities van het Sinterklaasfeest: schoenzetten, pepernoten en de zak

Het Sinterklaasfeest is net als veel andere folkloristische en traditionele feestdagen omgeven door een groot aantal tradities, die vaak al honderden jaren oud zijn. Met Sinterklaas eten we bijvoorbeeld pepernoten en speculaaspoppen, zetten we onze schoen en moeten we oppassen dat we niet in de zak van Sinterklaas verdwijnen. Maar waar komen deze tradities eigenlijk vandaan?

Net als bij veel op het christelijk geloof gebaseerde feesten kent Sinterklaas een aantal van de Germanen overgenomen tradities. Hier komt bijvoorbeeld het gebruik van de zak vandaan. Veel Germaanse stammen hadden namelijk een ritueel voor de volwassenwording van oudere jongens. Zij werden ’s nachts door volwassen mannelijke stamgenoten ontvoerd en in een zak gestopt om hun moed te testen. Hier komt waarschijnlijk het verhaal van de zak van de Sint vandaan, waarbij stoute kinderen werden meegenomen naar Spanje.

Schoenzetten

Een Sinterklaastraditie die een wat recentere oorsprong heeft is het zetten van de schoen. Dit werd al in de 15e eeuw gedaan op Sinterklaasavond en was toen bedoeld voor de armen. Kinderen zetten dan op 5 december hun schoen in de kerk, waarna de schoenen werden gevuld door de rijken. De inhoud van de schoenen werd een dag later, op 6 december, de sterfdag van Sint Nicolaas, verdeeld onder de armen. In de 16e eeuw begon men met het gebruik dat kinderen thuis hun schoen zetten, waar zij door hun ouders werden gevuld met speelgoed en snoepgoed.  


Titel: Nederlandse jaarfeesten en hun liederen door de eeuwen heen-
Auteurs: Marita Kruijswijk en Marian Nessetd>
ISBN: 9789065509338
Uitgever: Verloren
Prijs: €20,-

   


Snoepgoed

Het snoepgoed waarmee deze schoenen werden gevuld had ook vaak een eigen verhaal en geschiedenis. Zo komt het gebruik van het strooien van pepernoten waarschijnlijk uit een verhaal rond Sint Nicolaas waarin hij munten wierp naar drie jonge meisjes, zodat zij hun bruidschat konden betalen en niet de prostitutie in hoefden. Daarnaast heeft het strooien ook een Germaanse oorsprong en beeldt het vruchtbaarheid uit, omdat het lijkt op een boer die zijn akker inzaait. Speculaaspoppen kennen ook een Germaanse oorsprong, waarbij de poppen door een jongen aan een meisje werden gegeven. Als het meisje de ‘speculaasvrijer’ aannam was dat een goed teken voor de relatie. Deze etenswaren zijn waarschijnlijk ook bij het Sinterklaasfeest gaan horen omdat zij qua smaak goed passen bij het jaargetijde.

Katholicisme

Een aantal van de tradities rond het Sinterklaasfeest zijn ook terug te voeren op de katholieke afkomst van Sint Nicolaas. Zo zijn de kleding, mijter en staf van de Goedheiligman symbolen van zijn functie als bisschop, komt hij aan met een stoomboot omdat Sint Nicolaas de beschermheilige van de zeevaarders was en vieren we pakjesavond op 5 december omdat de sterfdag van een heilige in het katholieke geloof vaak de avond ervoor wordt gevierd. Wil jij weten waar Zwarte Piet en het paard van Sinterklaas vandaan komen, lees dan verder.

Leestips-Boeken

 

Titel: Nikolaas van Myra en zijn tijd
Auteur: A. Blom
ISBN: 9065500375
Uitgever: Verloren
Prijs: € 24,-

 

 

 

 

 

 


 

Titel: Een mijter zonder kruis. Sint-Nicolaas in de protestantse pers 1945-2000
Auteur: Jan de Bas
ISBN: 9789065507709
Uitgever: Verloren
Prijs: € 25,-

 

 

 

 

 


 

Titel: Nederlandse jaarfeesten en hun liederen door de eeuwen heen
Auteur: Marita Kruijswijk en Marian Nesse
ISBN: 9789065509338
Uitgever: Verloren
Prijs: € 20,-

 

 

 

 

 


Ook interessant: 

Rubrieken: 

Landen: 

Personen: 

Onderwerpen: 

Lees het augustusnummer van Geschiedenis Magazine

Lees hier wat je kunt verwachten van het komende nummer van Geschiedenis Magazine!

Lees Geschiedenis Magazine

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór 6 augustus een abonnement.

Alles over de geschiedenis van Polen? Lees Geschiedenis Magazine

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór 6 augustus een abonnement.

Meteen op de hoogte van de nieuwste historische verhalen!

Lees Geschiedenis Magazine

Lees er het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór 6 augustus een abonnement.

Alles over de Atjeh-oorlog? Lees Geschiedenis Magazine

Lees er het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór 6 augustus een abonnement.