Nederlandse grondwet van 1814

De Nederlandse Grondwet van 1814

Den Haag 1814 - De Fransen zijn weg, Nederland is bevrijd. Een commissie wordt direct aan het werk gezet om een nieuwe grondwet te ontwerpen. Voor het eerst komt Nederland onder het gezag van een koning te staan. Op 29 maart 1814 gaat de nieuwe grondwet officieel van kracht.

Tussen 1795 tot 1813 was Nederland bezet door de Franse troepen van Napoleon. Nadat Napoleon beslissend was verslagen in Oost-Europa en tijdens de Slag bij Waterloo, kon Nederland zich in 1814 richten op het herstellen van de politieke orde. Hoewel de Fransen weg waren, hadden zij veel sporen nagelaten. Het waren voornamelijk principes die voortkwamen uit het verlichtingsdenken en de Franse revolutie, zoals vrijheid van godsdienst.


Het beste van IsGeschiedenis in je inbox? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief! Helemaal niks missen? Volg ons op Facebook!


De Nederlandse monarchie

In december 1813 werd de nieuwe orde gevestigd en werd prins Willem Frederik van Oranje uitgeroepen tot vorst. De Oranje-Nassau´s hadden jarenlang belangrijke stadhouders geleverd voor de Franse bezetting.

Nederlandse grondwet van 1814

Willem Frederik riep een commissie van vijftien regenten, orangisten en ambtenaren uit de Franse tijd in het leven. Zij moesten onder leiding van orangist Gijsbert Karel van Hogendorp de nieuwe grondwet gaan ontwerpen. In december 1813 kwamen zij voor het eerst bijeen en drie maanden later, op 29 maart 1814, werd de nieuwe Grondwet van 1814 vervaardigd tijdens de Vergadering van Notabelen.

De koning en de Staten-Generaal

Een dag nadat de Grondwet werd vervaardigd, werd Willem Frederik ingehuldigd als soevereine vorst. Hij nam onder de naam Willem I zijn plaats als Koning der Nederlanden in. Voor het eerst kreeg Nederland een monarchie, geleid door de familie van Oranje-Nassau.

De koning kreeg veel macht toegekend in de Grondwet in 1814, terwijl de Staten-Generaal, de officiële vertegenwoordiger van het volk, vrijwel buitenspel werd gezet. Zo had het orgaan geen recht om voorstellen te wijzigen of de koning te controleren.

De nieuwe grondwet

De Grondwet van 1814 erkende als hoofdbeginselen de vrijheid van godsdienst, gelijkheid voor de wet en onafhankelijkheid der rechterlijke macht. In de nieuwe Grondwet stond ondere andere: ´Alle openbare uitoefening van Godsdienst wordt toegelaten, voor zoo verre dezelve niet kan gerekend worden eenige stoornis aan de publieke orde en rust te zullen toebrengen´.

Sinds 1814 is de Grondwet meerdere malen gewijzigd. De meest beroemde wijziging werd ingevoerd door de staatsman Johan Rudolph Thorbecke in 1848.

Bronnen:

Ook interessant: 

Rubrieken: 

Landen: 

Personen: 

Tijdperken: 

Meld je nu aan voor onze nieuwsbrief. Het is gratis!

Ontdek Geschiedenis Magazine!

Lees Ons Amsterdam

Iedere maand meeslepende en prachtig geïllusteerde verhalen over de de geschiedenis van Amsterdam.

Meteen op de hoogte van de nieuwste historische verhalen!

Lees Archeologie Magazine

Ga mee op ontdekkingstocht naar archeologische vindplaatsen in binnen- en buitenland!