De Slag om de Schelde

In het najaar van 2014 woonden tienduizenden de herdenking van de Slag om de Schelde bij. Deze slag, aan het einde van de Tweede Wereldoorlog is minder bekend dan bijvoorbeeld de slag om Arnhem, maar was van groot belang voor de bevrijding van Europa. De gevechten die meer dan vijf weken duurden, kostten duizenden soldaten het leven.

Geallieerde opmars in 1944

In juni 1944 waren de geallieerden in Normandië geland op D-day. Sindsdien waren ze met bezig met een snelle opmars. In september waren de geallieerden al opgerukt tot in Zuid-Nederland. Daar stokte de opmars. Operatie Market Garden, een poging om bij Arnhem en Nijmegen de rivieren over en Duitsland in te trekken, liep uit op een fiasco.

Aanvoerlijnen worden te lang

Ondertussen kwamen alle voorraden van de geallieerden nog steeds uit Frankrijk. De grote haven van Antwerpen viel bijna onbeschadigd in geallieerde handen, maar was nog onbruikbaar omdat de Duitsers de oevers van de Westerschelde nog in handen hadden. Een aanval op Duitsland zelf zou niet mogelijk zijn als alle benodigdheden voor die aanval helemaal vanuit Frankrijk moesten komen.  De geallieerden moesten ervoor zorgen dat de haven van Antwerpen bruikbaar werd. Het Canadese Eerste Leger kreeg de opdracht om de Schelde te veroveren. Pas dan zouden de geallieerden de haven van Antwerpen kunnen gebruiken.

De situatie in Zeeland

Nadat ze de brug bij Arnhem met succes hadden verdedigd, zagen de Duitsers ook in dat de Scheldemonding het nieuwe doel van de geallieerden zou zijn. De hele provincie Zeeland werd veranderd in een fort. Op strategische plekken werden nieuwe verdedigingslinies aangelegd en gebieden werden onder water gezet om een aanval tegen te houden. De geallieerden zouden moeten aanvallen over smalle dijken en door drassig polderlandschap, waarin tanks en andere voertuigen nutteloos zouden zijn. De verdedigers zouden van diezelfde dijken en polders gebruik kunnen maken om zich tot het uiterste te verdedigen. Aan de zeekant hadden de Duitsers hun beroemde Atlantic Wall aangelegd.


Titel: Heijplaat in verzet - Oorlogsgetuigenissen uit het gebied rond de Rotterdamse Waalhaven
Auteurs: Jean-Philippe van der Zwaluw en Joop van der Hor
ISBN: 9789087041595
Uitgever: Verloren
Prijs: €25,-

 

 


De plannen van het Canadese Eerste Leger

De Canadese plannenmakers lieten de operatie uit vier delen bestaan. Eerst zou het gebied ten noorden van Antwerpen veroverd moeten worden om zo de toegang tot het schiereiland Zuid Beverland te veroveren. Daarna zou Zeeuws Vlaanderen veroverd worden, vervolgens Noord- en Zuid Beverland. De laatste fase zou de verovering van Walcheren zijn.

De Slag om de Schelde

Begin oktober 1944 vielen de Canadezen aan. Meteen bleek dat het landschap in Noord-Vlaanderen en Zeeland inderdaad makkelijker te verdedigen dan aan te vallen was. De Canadese opmars verliep moeizaam en de verliezen waren hoog. Het werd voor de Canadezen de moeilijkste veldslag uit de hele Tweede Wereldoorlog. Het duurde een maand om de eerste drie fases van het geallieerde plan te voltooien. Zeeuws-Vlaanderen en Noord- en Zuid Beverland waren bevrijd, maar daarmee was de slag nog niet voorbij.

Operation Infatuate, Walcheren onder water

Slag om de Schelde Kaart van de geallieerde opmars door Zeeland

Walcheren moest nog veroverd worden. Maar dat werd voor de geallieerden een harde noot om te kraken. Het eiland was een van de zwaarst verdedigde gebieden van de Atlantic wall. De verdediging was zelfs zo krachtig dat de geallieerden besloten de dijken te bombarderen. Ze hoopten dat de Duitsers zouden vertrekken als het eiland onder water stond. Maar de Duitsers vertrokken niet. Op één november vielen de geallieerden vervolgens Walcheren aan.

Het eiland was voor de geallieerden alleen bereikbaar via het water of via land over een lange smalle dam. Canadese troepen vielen twee dagen lang aan over de dam, maar de Duitse verdediging was zo taai dat ze niet verder kwamen dan halverwege de dam. Ondertussen vielen de Engelsen ook vanuit zee aan. Bij Westkapelle en Vlissingen landden commando’s, die stapje voor stapje het eiland veroverden. Op acht november gaven de laatste Duitse soldaten op het eiland zich over.

Nasleep

Het bericht van de Duitse overgave op Walcheren werd meteen doorgegeven naar de hoogste geallieerde bevelhebbers. Al voordat de allerlaatste Duitse soldaten zich hadden overgegeven, voeren de eerste geallieerde schepen de Westerschelde op om zeemijnen op te ruimen. Op 28 november legde het eerste geallieerde vrachtschip veilig aan in de haven van Antwerpen. De geallieerde opperbevelhebber Eisenhower zou later zeggen dat op dat moment het einde van de oorlog in zicht kwam. De overwinning kwam echter met een hoge prijs. Grote delen van Zeeland lagen in puin en waren ondergelopen. Voor de burgerbevolking brak een lange tijd van wederopbouw aan.

<h2>Bronnen:</h2>
www.veterans.gc.ca: <a title="The Battle of the Scheldt" href="http://www.veterans.gc.ca/eng/remembrance/history/second-world-war/schel... target="_blank">The Battle of the Scheldt</a>

www.canadaatwar.ca: <a title="The Battle of the Scheldt" href="http://www.canadaatwar.ca/page47.html" target="_blank">The Battle of the Scheldt</a>

www.ibiblio.org: <a title="The battle of the Scheldt" href="http://www.ibiblio.org/hyperwar/UN/Canada/CA/Victory/Victory-16.html" target="_blank">The Battle of the Scheldt</a>

www.deslagomdeschelde.nl:<a title="de slag om de Schelde" href="http://www.deslagomdeschelde.nl/" target="_blank"> De slag om de schelde</a>

www.bevrijdingsmuseumzeeland.nl: <a title="Slag om de Schelde" href="http://www.bevrijdingsmuseumzeeland.nl/index.php/nl/home/16-nederlands-n... target="_blank">Slag om de Schelde</a>

zeelandboeken.pzc.wegener.wordpress.nl: <a title="De slag om de Schelde is onnodig bloedig geweest" href="http://zeelandboeken.pzc.wegenerwordpress.nl/geschiedenis/slag-om-de-sch... target="_blank">De Slag om de Schelde is onnodig bloedig geweest</a>
<h2>Afbeeldingen:</h2>
<a title="wikimedia" href="http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Battle_of_the_Scheldt#mediavi... target="_blank">commons.wikipedia.org</a>

<a title="map" href="http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Battle_of_the_Scheldt_Oct._2-Nov.... target="_blank">commons.wikimedia.org</a>

Meer weten

En mis nooit meer de mooiste historische verhalen!

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeau's!

Neem nu een abonnement en krijg drie schitterende cadeau's!

8x per jaar de beste geschiedenis in de bus