Slag om de Schelde

De Slag om de Schelde

Kort na het mislukken van Operatie Market Garden, vond de Slag om de Schelde plaats. Deze slag, aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, is minder bekend dan de slag om Arnhem, maar was van groot belang voor de bevrijding van Europa. De gevechten die meer dan vijf weken duurden, kostten duizenden soldaten het leven.

Geallieerde opmars in 1944

In juni 1944 waren de geallieerden in Normandië geland op D-day. Sindsdien waren ze bezig met een snelle opmars. In september waren de geallieerden al opgerukt tot in Zuid-Nederland. Daar stokte de opmars. Operatie Market Garden, een poging om bij Arnhem en Nijmegen de rivieren over te steken en Duitsland in te trekken, liep uit op een fiasco.

Aanvoerlijnen worden te lang

Ondertussen kwamen alle voorraden van de geallieerden nog steeds uit Frankrijk. De grote haven van Antwerpen viel bijna onbeschadigd in geallieerde handen, maar was onbruikbaar omdat de Duitsers de oevers van de Westerschelde nog in handen hadden. Een aanval op Duitsland zelf zou niet mogelijk zijn als alle benodigdheden voor die aanval helemaal vanuit Frankrijk moesten komen. De geallieerden moesten ervoor zorgen dat de haven van Antwerpen bruikbaar werd. Het Canadese Eerste Leger kreeg de opdracht om de Schelde te veroveren. Pas dan zouden de geallieerden voorraden naar de haven van Antwerpen kunnen vervoeren.

Slag om de Schelde

De situatie in Zeeland

Nadat ze de brug bij Arnhem met succes hadden verdedigd, zagen de Duitsers in dat de Scheldemonding het nieuwe doel van de geallieerden zou zijn. Ze veranderden daarom de hele provincie Zeeland in een fort. Op strategische plekken werden nieuwe verdedigingslinies aangelegd en gebieden werden onder water gezet om vijandige troepen tegen te houden. De geallieerden zouden moeten aanvallen over smalle dijken en door drassig polderlandschap, waarin aanvallende soldaten weinig bescherming hadden en tanks en andere zware voertuigen nutteloos zouden zijn. De verdedigers zouden van diezelfde dijken en polders gebruik kunnen maken om zich tot het uiterste te verdedigen. Aan de zeekant hadden de Duitsers hun beroemde Atlantikwall aangelegd.


 

Titel: Heijplaat in verzet - Oorlogsgetuigenissen uit het gebied rond de Rotterdamse Waalhaven
Auteurs: Jean-Philippe van der Zwaluw en Joop van der Hor
ISBN: 9789087041595
Uitgever: Verloren
Prijs: €25,-

   


De plannen van het Canadese Eerste Leger

De Canadese generaals lieten de operatie uit vier delen bestaan. Eerst zou het gebied ten noorden van Antwerpen veroverd moeten worden, om zo de toegang tot het schiereiland Zuid Beverland te verwerven. Daarna zou Zeeuws Vlaanderen ingenomen worden, vervolgens Noord- en Zuid Beverland. De laatste fase zou de verovering van Walcheren zijn.

De Slag om de Schelde

Begin oktober 1944 vielen de Canadezen aan. Meteen bleek dat het landschap in Noord-Vlaanderen en Zeeland inderdaad makkelijker te verdedigen dan aan te vallen was. De Canadese opmars verliep moeizaam en de verliezen waren hoog. De Slag om de Schelde werd voor de Canadezen de moeilijkste veldslag uit de hele Tweede Wereldoorlog. Het duurde een maand om de eerste drie fases van het geallieerde plan te voltooien. Zeeuws-Vlaanderen en Noord- en Zuid Beverland waren bevrijd, maar tegen een hoge prijs en de slag was nog niet voorbij.

Slag om de Schelde

Operation Infatuate, Walcheren onder water

Walcheren moest nog veroverd worden. Maar dat bleek voor de geallieerden een harde noot om te kraken. Het eiland was een van de zwaarst verdedigde gebieden van de Atlantikwall. De verdediging was zelfs zo krachtig dat de geallieerden daarom maar besloten de dijken van Walcheren te bombarderen. Ze hoopten dat de Duitsers zouden vertrekken als het eiland onder water stond. Maar de Duitsers trokken zich niet terug. Op één november vielen de geallieerde legers daarop Walcheren aan. Het eiland was voor de geallieerden alleen bereikbaar via het water of via land over een lange smalle dam. Canadese troepen vielen twee dagen lang aan over de dam, maar de Duitse verdediging was zo taai dat de Canadezen nauwelijks tot halverwege de dam kwamen. Ondertussen vielen de Engelsen ook vanuit zee aan. Bij Westkapelle en Vlissingen landden commando’s, die stapje voor stapje het eiland veroverden. Op acht november gaven de laatste Duitse soldaten op het eiland zich over.

Nasleep

Het bericht van de Duitse overgave op Walcheren werd meteen doorgegeven naar de hoogste geallieerde bevelhebbers. Al voordat de allerlaatste Duitse soldaten zich hadden overgegeven, voeren de eerste geallieerde schepen de Westerschelde op om zeemijnen op te ruimen. Op 28 november legde het eerste geallieerde vrachtschip veilig aan in de haven van Antwerpen. De geallieerde opperbevelhebber Eisenhower zou later zeggen dat op dat moment het einde van de oorlog in zicht kwam. De overwinning kwam echter met een hoge prijs. Grote delen van Zeeland lagen in puin en waren ondergelopen. Voor de burgerbevolking brak een lange tijd van wederopbouw aan.

Meer weten

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeau's!

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeau's!