Taalstrijd in België

Na veel vergaderuren heeft formateur Elio di Rupo het voor elkaar gekregen om de verschillende partijen op een lijn te krijgen. Hij smeedde een akkoord over een begroting. Het zwakke punt van Di Rupo is zijn gebrekkige Nederlands. De wortels van deze taalstrijd liggen eind 18e eeuw.

De talenkwestie in België was tot in de 18e eeuw nog nauwelijks aan de orde. Pas in 1793 pleitte het Franse bestuur voor één universele taal voor de hele republiek. Dat was het Frans. Toen zij in 1795 het Belgisch grondgebied onder hun vleugels kregen, werd de eenheidstaal ook in de Belgische gebieden ingevoerd. Zo moesten alle openbare akten in het vervolg in het Frans worden opgesteld en werd het onderwijs uitsluitend nog in de Franse taal aangeboden. Het Frans moest een bindende factor vormen in de maatschappij.

Koning Willem I

Toen in 1815 Vlaanderen en Wallonië werden veroverd door de Nederlanden, werd deze taalwet door koning Willem I omgezet naar een Nederlandse variant. Nu werd juist geprobeerd de verfransing in de zuidelijke Nederlanden tegen te gaan. Maar deze taalpolitiek van Willem I mislukte grotendeels. Met het uitroepen van de onafhankelijke staat België, werd het dagelijks leven doordrongen van het Frans. De Belgen waren in de jaren dertig meer bezig met het creëren van een eigen en onafhankelijke staat dan met de talenkwestie.

Vlaams nationalisme

Het Vlaams verdween vrijwel geheel uit de maatschappij. Vanaf 1840 gingen Vlaamsgezinden zich steeds meer bezig houden met het Vlaams binnen de maatschappij. Deze eerste reactie op de verfransing van de maatschappij ontstond in de artistieke milieus. Vanaf de jaren zestig kwam er een volksnationalisme op onder de Vlamingen door de starre houding van de Franstalige burgerij. De beweging ging zich steeds meer op het politieke vlak bewegen met als sturende kracht de Vlaamse studentenbeweging. Ze eistendat het Vlaams, naast het Frans, ingevoerd zou worden in de samenleving.

Gelijkheidswet

De Vlaamse beweging behaalde de eerste successen in de jaren zeventig toen de eerste taalwetten tot stand kwamen. Op dat punt had de beweging bovendien een bredere en meer volkse aanhang weten te verwerven. Het Vlaams kreeg een plaats naast het Frans in de rechtspraak en in 1883 werd het recht op onderwijs in het Vlaams ingevoerd. Met de uitvaardiging van de gelijkheidswet van 1898 werd het Nederlands en het Frans gelijkgesteld. Hiermee werd België dus officieel tweetalig. Maar dit was niet voldoende voor de Vlaamse nationalisten die van mening waren dat de Vlaamse samenleving volledig moest worden vernederlandst.

Eerste en Tweede Wereldoorlog

Tijdens de Eerste Wereldoorlog willigden de Duitsers de eisen van de Vlaamse nationalisten in en werd er bijvoorbeeld een bestuurlijke scheiding van Vlaanderen en Wallonië ingevoerd in 1917. Door deze samenwerking met de Duitsers kwam de Vlaamse beweging na de capitulatie van de Duitsers in diskrediet. Hiermee waren de spanningen tussen de Vlamingen en de Walloniërs alleen maar verscherpt. Ook toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak collaboreerde het extremistische deel van de Vlaamse partij met de Duitsers. Na de Tweede Wereldoorlog waren de spanningen tussen de twee taalgroepen hoog opgelopen. Dat is nog steeds te bespeuren in de maatschappij. Met name toen er ook een sociaaleconomisch probleem aan de oppervlakte kwam vanaf de jaren zestig. Het economisch zwaartepunt verschoof namelijk van Wallonië naar Vlaanderen.

Di Rupo

De verkiezingen in België die vorig jaar begonnen, hebben de verhoudingen van de taalkwestie op scherp gezet. De Vlaamse nationalisten willen namelijk niet veel van de voorzieningen in het arme Wallonië financieren. De druk om een nieuwe regering in België te vormen was de afgelopen weken steeds groter geworden. Niet alleen had demissionair premier Yves Leterme gezegd op te stappen, ook werd steeds meer gespeculeerd op langlopende Belgische staatsobligaties. Sinds dit weekend lijkt een eerste kabinet van de Waalse socialist Di Rupo binnen handbereik. Het zwakke punt van de beoogde premier: zijn gebrekkige Nederlands.

Rubrieken: 

Landen: 

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 19 augustus 16:00 u. een abonnement.

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 19 augustus 16:00 u. een abonnement.

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 19 augustus 16:00 u. een abonnement.

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 19 augustus 16:00 u. een abonnement.

Lees Geschiedenis Magazine

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 19 augustus 16:00 u. een abonnement.

Lees het komende nummer van Geschiedenis Magazine. Neem vóór donderdag 19 augustus 16:00 u. een abonnement.