Zetelaantallen van de Tweede Kamer

Afgelopen week zijn de nieuwe Tweede Kamerleden geïnstalleerd. Door de verkiezingen hebben zij een plek in de Kamer gekregen, eventueel met voorkeursstemmen. Er was maar plek voor 150 Kamerleden. Het zetelaantal van de Tweede Kamer is in de loop van de geschiedenis regelmatig aan veranderingen onderhevig geweest.

Bij de oprichting van de Tweede Kamer in 1815 werd er gekozen voor 110 afgevaardigden, waarbij de zetelverdeling werd gebaseerd op de grootte van de provincie. Zo mocht Noord-Brabant zeven vertegenwoordigers sturen, terwijl Utrecht maar recht had op drie. Na de afscheiding van de zuidelijke provincies in 1830 halveerde het totale aantal Kamerleden tot 55. Tien jaar later nam dit weer toe tot 58 met de terugkeer van de drie vertegenwoordigers van Limburg.

Directe verkiezingen

Met de grondwetswijziging van 1848 werd bepaald dat het zetelaantal voortaan afhankelijk moest zijn van het aantal inwoners van het land. Dit werd berekend met een verdeelsleutel van 1 afgevaardigde per 45.000 inwoners. Dit hield in dat de Tweede Kamer in 1848 in totaal 68 Tweede Kamerleden telde. Negen jaar later was dit aantal met vier gegroeid tot 72. Weer vijf jaar later kwamen er nog eens vier vertegenwoordigers bij, en in 1878 was de Tweede Kamer al gegroeid tot 86 leden. In 1888 werd uiteindelijk besloten het zetelaantal niet langer iedere vier jaar aan te passen, maar om het voortaan vast te zetten op een totaal van 100.

150 Kamerleden

Deze kameromvang bleef vervolgens lang gehandhaafd, maar na de Tweede Wereldoorlog kwamen er toch weer stemmen op voor uitbreiding. Het aantal overheidstaken en de hoeveelheid nieuwe wetgeving was na 1945 sterk toegenomen, en dus was de werkdruk in de Tweede Kamer ook gegroeid. In 1956 ging de Tweede Kamer dan ook akkoord met de uitbreiding van het aantal Kamerleden naar 150. Alleen de VVD stemde tegen, onder meer omdat partijvoorzitter Oud vreesde dat meer volksvertegenwoordigers ook meer schriftelijke vragen zouden stellen, wat zou resulteren in een langzamer besluitvormingsproces.

Terug naar 100?

Ook VVD-leider Rutte pleitte er in 2012 voor om het aantal Tweede Kamerleden weer terug te brengen naar 100, om zo het parlement weer slagvaardiger en efficiënter te maken. Critici beschouwden het plan echter als onrealistisch en zagen het als een ‘stap terug in de geschiedenis’. Bovendien is het Nederlandse parlement relatief gezien al de kleinste van Europa, met 1 afgevaardigde per 110.000 inwoners.   Dit artikel is een bewerking van een artikel dat eerder op IsGeschiedenis verscheen, en is aangepast om het beter te laten aansluiten op het nieuws.

Bronnen:

Nos.nl: nieuwe kamerleden

Meer weten

Meer lezen over: 

Landen: 

Tijdperken: 

En mis nooit meer de mooiste historische verhalen!

De Barbaren geeft een schitterend overzicht van de voorouders van de hedendaagse Europeanen.