Nieuw Nederland

Nederlanders vestigen zich op Manhattan

Nieuw Amsterdam 1610-  Met zijn schip de Halve Maen kwam Henry Hudson geheel onverwachts aan bij het eiland in het westen. Aanvankelijk hadden de compagniebazen geen belangstelling voor Nieuw Amsterdam, het huidige Manhattan.

In 1609 had de Republiek het Twaalfjarig Bestand gesloten met de Spanjaarden en de Portugezen. In hetzelfde jaar nam de VOC de Engelse Henry Hudson in dienst om een Noordelijke zeeweg naar Azië te zoeken. Hij raakte echter van zijn oorspronkelijke koers af en kwam in 1609 aan op de kust van Newfoundland met zijn schip ‘de Halve Maen’. Na reparatie van het schip voer hij naar het zuiden, waar hij op 10 juni 1610 stuitte op het eiland Mannahatta. Er werden verscheidene factorijen opgericht en de handel in bever- en ottervellen tegen de indianen floreerde. Aanvankelijk toonden de compagniebazen in Nederland geen belangstelling voor de nieuwe vondst, maar toen het lucratiever bleek dan aanvankelijk gedacht, kwam daar verandering in. Er werd een fort gebouwd op de zuidelijke punt van Manhattan.

Fort Amsterdam

Na de oprichting van de West Indische Compagnie (WIC) in 1621 nam zij Nieuw-Nederland over. Fort Amsterdam werd gesticht, naast het al bestaande Fort Oranje, op bevel van de Staten Generaal onder bestuur van de WIC. Van echte kolonisatie in de vorm van volksplanting was in die tijd nog geen sprake. Slechts enkele factorijen waren langs de kust gebouwd in opdracht van Amerikaanse kooplieden. Het compagniebeleid was slechts gericht op de handel. Daar kwam al snel verandering in. In het voorjaar van 1624 werden met het schip ‘Nieuw Amsterdam’ de eerste kolonisten aangevoerd. Tot aan 1628 heeft de compagnie verscheidene pogingen ondernomen tot kolonisatie van Nieuw Nederland. Een kolonist was het aan de compagnie verplicht om zich zes jaar op de hem toegewezen grond te vestigen. Desondanks waren de kosten van kolonisatie voor de WIC erg hoog en waren meer kolonisten nodig. Het resultaat was juist dat in de periode 1627 en 1628 meer repatrianten met de schepen terug kwamen dan er kolonisten naar Nieuw-Nederland gingen. De periode van 1655 tot 1664 werd echter juist gekenmerkt door voorspoed. Er was een snelle bevolkingstoename en er werd winstgevend handel gedreven.

Val van Nieuw Amsterdam

Particulieren in het gebied dreven met redelijk succes handel, terwijl het compagniebeleid in Nieuw-Nederland volkomen faalde. Naast de slechte economische situatie en het wanbeleid vanuit Nederland nam ook de concurrentie vanuit Engeland toe. Desondanks kwam het einde van de kolonie zeer plotseling. In 1664 viel Nieuw-Amsterdam doordat er een grote Engelse vloot voor de kust verscheen en de Nederlandse Gouverneur-generaal Stuyvesant gaf de stad zonder slag of stoot over. Bij de Vrede van Breda in 1667 werd vastgesteld dat Engeland Nieuw-Nederland mocht behouden. Ze doopten het onmiddellijk om tot New York. Nederland kon aanspraak doen op Suriname kon doen. Ten tijde van de overname telde de kolonie 6.000 inwoners, waarvan er 1500 in Nieuw-Amsterdam woonden. In 1673, tijdens de derde-Engelse oorlog werd de kolonie nog kortstondig terugveroverd. Het bleef in Nederlandse handen tot november 1674, het einde van de derde Engels-Nederlandse oorlog. Bij de daaropvolgende Vrede van Westminister, die gesloten werd op 19 februari 1674, werd het definitief afgestaan aan de Engelsen.

Leestip:

Beverwijck a Dutch village on the american frontierBeverwijck – A Dutch Village on the American Frontier, 1652-1664
Auteur: Janny Venema
Uitgever: Verloren
ISBN: 9789065507600
Prijs €39,–

Bestel Beverwijck, a Dutch Village

Meer weten

Neem nu een abonnement en krijg schitterende cadeau's!

En mis nooit meer de mooiste historische verhalen!